Bezpieczeństwo przestało być pojęciem abstrakcyjnym. W świecie napięć międzynarodowych, zagrożeń hybrydowych i dynamicznych przemian społecznych coraz częściej mówimy o potrzebie budowania odporności społecznej – zdolności wspólnoty do reagowania na kryzysy, zachowania spokoju oraz wzajemnego wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. To proces, który nie dokonuje się jednorazowo, lecz wymaga systematycznej współpracy instytucji publicznych, służb i mieszkańców.
Z tej potrzeby zrodził się cykl audycji i publikacji „Abyśmy żyli bezpiecznie”, realizowany z inicjatywy centrów zarządzania kryzysowego Miasta Jeleniej Góry i Starostwa Karkonoskiego przez Radio KSON, dwumiesięcznik „Niepełnosprawni Tu i Teraz” oraz portal lepszezycie.info. Jego celem jest rzetelne informowanie mieszkańców o współczesnych zagrożeniach, a także o działaniach podejmowanych w regionie na rzecz ochrony ludności i wzmacniania lokalnego systemu bezpieczeństwa.
Przedstawiciele Wydziału Zarządzania Kryzysowego podkreślają, że samorządy systematycznie zwiększają swoje przygotowanie do sytuacji nadzwyczajnych. W ostatnim roku na poprawę zabezpieczenia kryzysowego w regionie przeznaczono ponad 13 milionów złotych, a kolejne inwestycje mają obejmować rozwój infrastruktury ochronnej. Współczesne zagrożenia nie ograniczają się bowiem do tradycyjnych konfliktów – coraz częściej mają charakter hybrydowy i mogą dotyczyć energetyki, systemów łączności, bankowości, transportu czy dostępu do wody. Dlatego obok działań instytucjonalnych równie istotna jest gotowość indywidualna mieszkańców.
Eksperci zalecają, aby każda rodzina była przygotowana na co najmniej trzy dni samodzielnego funkcjonowania w sytuacji kryzysowej. Podstawowym elementem takiego przygotowania jest tzw. plecak ewakuacyjny, zawierający zapas leków, wodę, żywność długoterminową, latarkę, radio bateryjne, niezbędne dokumenty oraz gotówkę. Podczas spotkań organizowanych przez KSON idea ta jest omawiana w praktyczny sposób – uczestnicy uczą się, jak skompletować wyposażenie i jak zachować spokój w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Jak podkreślają, wiedza i świadomość znacząco ograniczają lęk.
Istotnym elementem budowania odporności społecznej jest współpraca z Policją. W jednej z audycji głos zabrała podinsp. Edyta Bagrowska, rzecznik prasowy Komendanta Miejskiego Policji w Jeleniej Górze, która mówiła o aktualnych działaniach prewencyjnych i ocenie stanu bezpieczeństwa w regionie. W związku z incydentami o charakterze dywersyjnym w kraju prowadzone są wzmożone działania ochronne w rejonach infrastruktury krytycznej, takich jak linie kolejowe, mosty czy tunele. Policja współpracuje z innymi służbami, dbając o bezpieczeństwo podróżnych i mieszkańców, jednocześnie apelując o czujność oraz odpowiedzialność obywatelską. Każde podejrzane zachowanie w pobliżu obiektów strategicznych powinno być zgłaszane pod numer 112 – w sytuacjach wątpliwych lepiej reagować, niż zignorować potencjalne zagrożenie.
Według danych przekazywanych przez policję stan bezpieczeństwa w Jeleniej Górze oceniany jest jako dobry. Najczęstsze interwencje dotyczą drobnych kradzieży, nietrzeźwych kierowców czy naruszeń przepisów drogowych. Ważną rolę w budowaniu relacji z mieszkańcami odgrywają dzielnicowi – policjanci pierwszego kontaktu, współpracujący między innymi z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej i innymi instytucjami lokalnymi.
Integralną częścią systemu bezpieczeństwa miasta jest także Straż Miejska, która w tym roku obchodzi 35-lecie działalności. Jednostka, rozpoczynająca w 1991 roku pracę z trzema strażnikami, dziś zatrudnia 50 osób i pełni całodobową służbę. W 2025 roku do dyżurnego wpłynęło ponad 8200 zgłoszeń, a strażnicy przeprowadzili blisko 14 tysięcy interwencji. Zakres działań formacji wykracza daleko poza kontrole parkowania – obejmuje zadania porządkowe i drogowe, kontrole antysmogowe z wykorzystaniem dronów, obsługę systemu 221 kamer monitoringu miejskiego, pomoc zwierzętom oraz szeroko rozumianą edukację w szkołach. Strażnicy współpracują z Policją i Strażą Pożarną, uczestniczą w działaniach związanych z ochroną ludności i reagowali m.in. podczas powodzi czy w czasie pomocy uchodźcom po wybuchu wojny w Ukrainie. Szczególną uwagę poświęcają także ochronie praw osób z niepełnosprawnościami, egzekwując przepisy dotyczące miejsc parkingowych przeznaczonych dla tej grupy mieszkańców.
Choć infrastruktura, procedury i nowoczesne wyposażenie są niezbędne, fundamentem bezpieczeństwa pozostaje wspólnota. Wzajemne zaufanie, odpowiedzialność i gotowość do współpracy sprawiają, że nawet w trudnych okolicznościach społeczność potrafi zachować spokój i solidarność. Cykl „Abyśmy żyli bezpiecznie” pokazuje, że troska o bezpieczeństwo może łączyć samorząd, służby i organizacje społeczne. Informacja, edukacja i dialog budują zaufanie, a ono jest jednym z najważniejszych elementów odporności społecznej.
Bo bezpieczeństwo nie zaczyna się od alarmu. Zaczyna się od świadomości, współpracy i odpowiedzialności każdego z nas. Zaczyna się także od budowania zgody i pojednania od ławki szkolnej, przez rodzinę, sąsiedztwo aż do zakładu pracy.
Taką właśnie misję pojednania i pokoju Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych i Seniorów realizuje z ruchem obywatelskim KIO (Karkonoskie Inicjatywy Obywatelskie) od co najmniej ośmiu lat, organizując Dni Muzyki Papieskiej w Karkonoszach z przesłaniem akcentowanego przez Jana Pawła II – przykazaniem miłości. W Polskiej tradycji ludowej brzmi ono „Nie rób drugiemu, co Tobie niemiłe”. Zwieńczeniem VIII Dni Muzyki Papieskiej były piękne dwa duże koncerty w jeleniogórskich świątyniach i I Kongres Pojednania i Pokoju im. Św. Jadwigi Śląskiej. Przeczytacie o tym już wkrótce w najbliższym numerze naszej gazety „Niepełnosprawni Tu i Teraz”.
Łukasz Muraszko/MP
