Wakacje kojarzą się ze słońcem, wypoczynkiem i aktywnością na świeżym powietrzu. To jednak także okres, w którym nasze oczy są szczególnie narażone na działanie wielu niekorzystnych czynników. Odpowiednia profilaktyka pozwala uniknąć wielu problemów i cieszyć się latem bez bólu oraz dyskomfortu.
Większość z nas pamięta o stosowaniu kremów z filtrem UV zapominając, że równie skutecznej ochrony wymagają oczy. Promieniowanie ultrafioletowe dociera do nich nie tylko bezpośrednio, ale również odbija się od wody, jasnego piasku, betonu czy innych jasnych powierzchni, zwiększając dawkę promieniowania. Krótkotrwała, ale bardzo intensywna ekspozycja na promienie UV może doprowadzić do tzw. oparzenia słonecznego oka, czyli uszkodzenia nabłonka rogówki. Objawy pojawiają się często dopiero po kilku godzinach i obejmują:
- silny ból oka,
- intensywne łzawienie,
- światłowstręt,
- zaczerwienienie,
- niewyraźne widzenie,
- uczucie piasku pod powiekami.
Znacznie groźniejsze są skutki wieloletniej ekspozycji na promieniowanie UV. Wiąże się ją między innymi z rozwojem: zaćmy, skrzydlika, zmian zwyrodnieniowych spojówki czy nowotworamipowiek i spojówki.
Okulary przeciwsłoneczne to nie modny dodatek, lecz element ochrony zdrowia. Najważniejsze jest, aby posiadały certyfikowany filtr UV. O skuteczności ochrony informuje wskaźnik E-SPF – im wyższa jego wartość, tym lepiej oczy są zabezpieczone przed promieniowaniem. Warto również zwrócić uwagę na kolor szkieł. Za najbezpieczniejsze uznaje się: szare, brązowe i zielone. Zapewniają one naturalne odwzorowanie kolorów i nie zniekształcają obrazu. Nie zaleca się bardzo ciemnych, czarnych szkieł bez odpowiedniej ochrony UV. Powodują one rozszerzenie źrenic, przez co do wnętrza oka może docierać więcej szkodliwego promieniowania niż bez okularów. Znaczenie ma także kształt oprawek. Najlepiej wybierać modele osłaniające również okolice skroni, ograniczające dopływ promieni słonecznych z boków.
Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny szczególnie dbać o higienę oczu podczas wakacji. Dobrym rozwiązaniem mogą być soczewki fotochromowe, które automatycznie przyciemniają się na słońcu, a w pomieszczeniach ponownie stają się przezroczyste. Dzięki temu zwiększają komfort widzenia i dodatkowo chronią oczy przed promieniowaniem.
Jednocześnie należy pamiętać, że: nie powinno się pływać w soczewkach kontaktowych, nie należy brać w nich prysznica.
Kontakt soczewki z wodą zwiększa ryzyko zakażeń rogówki, które mogą prowadzić do poważnych powikłań okulistycznych.
Latem wiele osób odczuwa pieczenie i zmęczenie oczu. Powodem jest nadmierne parowanie filmu łzowego. Niekorzystnie działają: wysokie temperatury, suche powietrze, wiatr i klimatyzacja.
W okresie pylenia traw, zbóż i drzew wiele osób cierpi na alergiczne zapalenie spojówek.
Zwykle dolegliwości dotyczą obu oczu jednocześnie i nasilają się po kontakcie z alergenem.
Największym błędem jest pocieranie oczu. Tarcie zwiększa stan zapalny i może prowadzić do mechanicznych uszkodzeń powierzchni oka. Ulgę przynoszą: chłodne okłady, sztuczne łzy, przemywanie oczu solą fizjologiczną.
O zdrowie oczu warto dbać również od środka. Prawidłowa dieta dostarcza składników chroniących siatkówkę i soczewkę przed stresem oksydacyjnym. Codziennie warto sięgać po: jarmuż, szpinak, brokuły, sałatę, dynię, brukselkę, zielony groszek, kukurydzę, marchew, pomidory, fasolkę szparagową oraz pomarańcze i inne kolorowe owoce. Jednocześnie dobrze jest ograniczać produkty zawierające tłuszcze trans, obecne przede wszystkim w fast foodach, przemysłowych słodyczach oraz gotowych zupach i sosach.
Opr. Renata Bech
Ilustracja poglądowa AI
