Numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) to symbol numeryczny, który pozwala na łatwą identyfikację osoby, która go posiada. Numer PESEL zawiera datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci oraz liczbę kontrolną. Każdy obywatel naszego kraju posiada indywidualny, niepowtarzalny numer PESEL.
Coraz częściej pojawiają się w mediach informacje, że zostały skradzione dane osobowe np. klientów banku, pacjentów ZUS, mieszkańców danej miejscowości. Gdy pojawiają się takie informacje o wyciekach danych, warto skorzystać z narzędzi, które pomagają zwiększyć nasze bezpieczeństwo. Najszybszym i najskuteczniejszym działaniem jest Zastrzeżenie swojego numeru PESEL, aby chronić się przed np. spłatą zobowiązań wziętych przez oszustów na wykradzione dane.
Możliwość zastrzeżenia numeru PESEL to bezpłatna usługa publiczna. Chroni przed skutkami kradzieży tożsamości i spłaty zobowiązań finansowych wziętych przez oszustów na wykradzione dane. Można z niej skorzystać zarówno online, jak i stacjonarnie:
• w aplikacji mObywatel,
• na stronie internetowej https://www.gov.pl/web/gov/zastrzez-swoj-numer-pesel-lub-cofnij-zastrzezenie,
• w dowolnym urzędzie gminy.
W ramach usługi można nie tylko zastrzec PESEL, ale też cofnąć zastrzeżenie oraz sprawdzić historię swoich zmian oraz weryfikacji statusu numeru przez firmy i instytucje.
Ministerstwo Cyfryzacji (MC) zaleca, aby domyślnie PESEL był zastrzeżony i tylko tymczasowo cofać zastrzeżenie w sytuacjach, w których chce się np. otworzyć konto w banku, wziąć kredyt czy kupić coś na raty (kredyt konsumencki). Cofanie zastrzeżenia jest tak samo łatwo dostępne, jak zastrzeganie i zajmuje tylko chwilę.
W aplikacji mObywatel można zastrzec swój PESEL w kilku prostych krokach. Aby to zrobić należy:
• Zalogować się do aplikacji mObywatel.
• Na dole ekranu nacisnąć Usługi.
• Z listy wybierać usługę Zastrzeż PESEL.
• Następnie nacisnąć przycisk lub przełącznik i potwierdzić, że chce się zastrzec PESEL.
Więcej informacji o usłudze Zastrzeż PESEL w aplikacji można znaleźć na stronie: https://info.mobywatel.gov.pl/uslugi/zastrzez-pesel.
W przypadku gdy doszło do kradzieży tożsamości najbardziej wskazane jest unieważnienie swojego dowodu osobistego poprzez zgłoszenie nieuprawnionego wykorzystania danych. Natomiast po wycieku danych warto uważnie monitorować m.in. swoje konta bankowe, karty płatnicze czy nadchodzącą korespondencję, aby wykryć ewentualne podejrzane aktywności i nieautoryzowane transakcje. Unieważnienie swojego dowodu osobistego Można zrobić w aplikacji mObywatel, na stronie internetowej na https://www.gov.pl/web/gov/zglos-nieuprawnione-wykorzystanie-swoich-danych-osobowych-kradziez-tozsamosci–uniewaznij-dowod lub w dowolnym urzędzie gminy.
W aplikacji mObywatel dowód osobisty można zastrzec w usłudze Załatw sprawę. Więcej informacji o na ten temat można znaleźć na stronie: https://info.mobywatel.gov.pl/uslugi/zalatw-sprawe. Warto pamiętać również o tym, aby kradzież tożsamości zgłosić policji.
Ministerstwo Cyfryzacji informuje, że w usłudze Bezpiecznie w sieci można włączyć powiadomienia push o aktualnych cyberzagrożeniach. Dzięki temu użytkownik będzie otrzymywać informacje o bieżących działaniach cyberprzestępców. To poprawi świadomość dotyczącą zagrożeń w sieci i wzmocni naszą czujność, która jest szczególnie ważna w przypadku wycieku danych. Usługa działa też w drugą stronę, czyli pozwala zgłaszać incydenty związane z zagrożeniem bezpieczeństwa w sieci (np. podejrzane strony internetowe). Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji
Więcej informacji o usłudze na stronie: https://info.mobywatel.gov.pl/uslugi/bezpiecznie-w-sieci.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. MC
