Neuroróżnorodność to termin, który określa różnorodność w zakresie funkcjonowania ludzkich mózgów. Bywa, że osoby neuroróżnorodność nie potrafią odnajdować się w określonych, stresogennych sytuacjach. Dotyczy to m.in. tradycyjnych procedur sądowych czy przesłuchań. Dlatego podejmowane są działania zapoznające pracujących w wymiarze sprawiedliwości zapoznających z tym zagadnieniem.
W Ministerstwie Sprawiedliwości (MS) odbyło się w ostatnim czasie seminarium „Zrozumieć – pomóc. Neuroróżnorodność w czynnościach procesowych”, które zainaugurowało projekt poświęcony zwiększaniu dostępności wymiaru sprawiedliwości dla osób neuroróżnorodnych. Celem projektu jest wypracowanie dobrych praktyk i standardów komunikacji podczas czynności procesowych oraz zwiększanie świadomości potrzeb osób neuroróżnorodnych wśród przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości.
W seminarium uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, środowisk prawniczych, organizacji społecznych i fundacji, eksperci zajmujący się neuroróżnorodnością i dostępnością, a także osoby neuroróżnorodne i osoby wspierające tą grupę osób.
– Nieprzewidywalność, formalny język, presja czasu, hałas czy nadmiar bodźców mogą prowadzić do przeciążenia sensorycznego. To nie jest zła wola ani brak współpracy, lecz reakcja na zbyt trudne warunki. Dlatego kluczowym słowem jest empatia. Nie zmienia ona prawa ani nie oznacza stronniczości. Oznacza zrozumienie potrzeb drugiego człowieka. Czasem wystarczy spokojny ton głosu, jasne wyjaśnienie przebiegu czynności, danie czasu na odpowiedź czy umożliwienie obecności osoby wspierającej. Dla wielu osób to różnica między lękiem a poczuciem bezpieczeństwa –powiedział Jarosław Konopka, zastępca dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Integralną częścią projektu jest przygotowana przez ekspertów i osoby neuroróżnorodne „Karta Dobrych Praktyk”, która jest skierowana do sędziów, prokuratorów, pełnomocników, kuratorów oraz koordynatorów ds. dostępności.
„Karta Dobrych Praktyk” to dokument, który zawiera praktyczne rekomendacje dotyczące prowadzenia komunikacji przez organy czynności procesowych z osobami neuroróżnorodnymi, m.in. stosowanie prostego języka, zapewnienie przewidywalności procedur, ograniczenie nadmiernych bodźców, dawanie czasu na odpowiedź oraz umożliwienie korzystania ze wsparcia osoby towarzyszącej. Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości – na stronie Ministerstwa znajdują się również szczegóły projektu
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay
