Od 2025 roku nastąpiła m.in. rewolucja w dostępności środków odurzających, które były dostępne w receptomatach, które przestały działać. Jeszcze do niedawna uzyskanie recepty na leki z grupy I-N (środki odurzające) zajmowało w internecie kilka minut i sprowadzało się do wypełnienia prostego formularza. Te czasy jednak minęły.
Ministerstwo Zdrowia (MZ) wprowadziło w 2025 r. zaostrzenie przepisów, które wywróciły rynek „receptomatów” do góry nogami. Głównym celem przeprowadzonych przez MZ zmian było ukrócenie procederu wystawiania recept na silne leki (w tym medyczną marihuanę, fentanyl czy oksykodon) bez faktycznego kontaktu lekarza z pacjentem.
Systemy zwane potocznie „receptomatami” pozwalały na uzyskanie leku wyłącznie na podstawie ankiety, co rodziło ogromne ryzyko nadużyć i uzależnień. Dlatego nowe regulacje wymusiły na podmiotach leczniczych powrót do korzeni medycyny: najpierw diagnoza i badanie, potem lek. To dlatego wiele serwisów oferujących „receptę w 5 minut” z dnia na dzień zawiesiło działalność lub drastycznie zmieniło model pracy.
Zgodnie z aktualną wykładnią przepisów, przepisanie leku z grupy środków odurzających pacjentowi, którego lekarz nie zna i nie leczył wcześniej, wymaga osobistego zbadania lub – w określonych przypadkach kontynuacji leczenia – bardzo wnikliwej weryfikacji dokumentacji medycznej.
Oznacza to, że „droga na skróty” została dla pacjenta zamknięta. Teraz aby rozpocząć terapię, konieczne jest udanie się do placówki stacjonarnej lub odbycie pełnowymiarowej konsultacji lekarskiej, podczas której lekarz zweryfikuje historię choroby. To właśnie nowe zasady wystawiania recept stanowią teraz barierę, która oddziela pacjentów faktycznie potrzebujących leczenia od osób szukających „substancji rekreacyjnych” czyli środków odurzających.
Zmieniły się więc również warunki telemedycyny w tej dziedzinie. Lekarz ma teraz bezwzględny obowiązek weryfikacji historii leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) przed wystawieniem e-recepty na środki odurzające. Jeśli obecnie system „nie widzi” historii choroby lub pacjent nie udostępnił wglądu do swojego konta IKP, lekarz nie ma prawa wystawić recepty zdalnie. Jak podaje MZ to zabezpieczenie ma na celu wyeliminowanie zjawiska „doctor shopping”, czyli chodzenia od lekarza do lekarza po ten sam lek.
Od wprowadzonych w 2025 roku zmian legalna ścieżka jest przejrzysta, choć bardziej wymagająca:
• Kwalifikacja: Pacjent musi posiadać dokumentację medyczną potwierdzającą schorzenie (np. od neurologa, onkologa, poradni leczenia bólu).
• Badanie: W przypadku pierwszej wizyty, standardem staje się kontakt osobisty w gabinecie, gdzie lekarz może fizykalnie zbadać pacjenta.
• Weryfikacja: Lekarz sprawdza historię w systemie państwowym (P1/IKP).
• Terapia: Dopiero po spełnieniu tych warunków wystawiana jest recepta RPW (na leki narkotyczne).
Na pewno jest grupa pacjentów, dla których nowe procedury mogą wydawać się utrudnieniem, jednak lekarze specjaliści są zgodni, że wprowadzone zmiany to krok w stronę bezpieczeństwa. Rynek medycznej marihuany w Polsce profesjonalizuje się, przechodząc z modelu „sklepowego” na model stricte kliniczny, gdzie priorytetem jest zdrowie pacjenta i kontrola efektów terapii.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay
