W ostatnim czasie Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury (WOAK) w Toruniu był organizatorem Międzynarodowej Konferencji „Projektowanie uniwersalne w sztukach performatywnych”. W wydarzeniu uczestniczyli artyści i artystki, badacze i badaczki a także osoby zajmujące się dostępnością z Polski i zagranicy. Rozmawiano o tym, jak sprawić, by teatr i inne sztuki performatywne były otwarte dla każdego odbiorcy i odbiorczyni.
Dla większości osób z niepełnosprawnością wzroku dostępność oznacza znacznie więcej, niż tylko możliwość wejścia do budynku czy odczytania napisu w windzie w Braille’u. To przede wszystkim możliwość pełnego uczestnictwa w wydarzeniu. Coraz częściej spektaklom towarzyszy audiodeskrypcja – dodatkowa ścieżka dźwiękowa opisująca to, co dzieje się na scenie: ruch aktorów, scenografię, kostiumy czy mimikę. Dzięki temu osoby niewidome i słabowidzące mogą śledzić przebieg przedstawienia bez utraty najważniejszych elementów jego przekazu.
Jak podkreślają organizatorzy konferencji oraz osoby biorące w niej udział, projektowanie uniwersalne idzie jednak o krok dalej. Zakłada tworzenie wydarzeń od samego początku z myślą o różnorodności i szczególnych potrzebach. Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że dostępność może inspirować swobodę twórczą i stać się impulsem do poszukiwania nowych form wyrazu i sposobów budowania relacji z publicznością. Artyści oraz artystki coraz częściej traktują dostępność jako naturalny element procesu twórczego. To ważna zmiana, ponieważ uczestnictwo w kulturze jest jednym z podstawowych praw każdego człowieka. Kiedy organizatorzy uwzględniają potrzeby różnych grup już na etapie planowania wydarzenia, kultura staje się naprawdę wspólna.
Osoby zainteresowane tematyką mogą zapoznać się z publikacją pokonferencyjną dostępną bezpłatnie w dwóch wersjach językowych:
* Wersja polska: Projektowanie uniwersalne w sztukach performatywnych – publikacja (PL)
* English version: Universal Design in Performing Arts (EN)
Publikacja stanowi cenne źródło wiedzy dla organizatorów wydarzeń kulturalnych, artystów oraz wszystkich osób zainteresowanych tworzeniem bardziej dostępnej i otwartej kultury.
Bardzo ważnym jest, że takie działania nie tylko sprawiają, iż kultura jest bardziej dostępna, ale także wzmacniają niezależność osób z niepełnosprawnościami wzrokowymi. Dzięki m.in. takiej publikacji mogą oni wreszcie czerpać radość ze sztuki bez konieczności polegania na innych.
Projekt Universal Art Design jest dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach projektu Kreatywna Europa. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Unia Europejska ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
Publikację dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Źródło: WOAK Toruń
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay/zdjęcie ilustracyjne
