Pod koniec lipca 2026 r. Zastępca Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) ds. Programowych Bożena Borowiec i Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) Małgorzata Baranowska podpisały umowę na realizację projektu, który pomoże osobom z niepełnosprawnościami i ich rodzinom łatwiej dotrzeć do potrzebnego wsparcia.
Rozwiązanie jakim jest Mobilny Doradca Włączenia Społecznego to efekt projektu „Aktywni Niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”. Testowanie rozwiązania poprzedziła analiza funkcjonujących już rozwiązań w innych krajach. Dzięki testowaniu rozwiązania jakim jest Mobilny Doradca Włączenia Społecznego, stworzony został opis instrumentu oraz projekt ustawy o zawodzie mobilnego doradcy włączenia społecznego oraz zmianie ustawy o podatku od towarów i usług wraz z niezbędnymi rozporządzeniami.
Mobilny Doradca Włączenia Społecznego (MDWS) to ekspert w wielu dziedzinach związanych ze wspieraniem osób z niepełnosprawnościami, która to wiedza pozwala na zaoferowanie wsparcia w zakresie włączenia społecznego. Eksperci dążyli do tego, aby MDWS był zawodem mobilnym. Dzięki temu wsparcie uzyskać będzie mogła każda osoba, która obecnie wsparcia nie otrzymuje, m.in. ze względu na niewiedzę lub miejsce zamieszkania znacznie oddalone od miejscowości, w której wsparcie jest udzielane.
MDWS adresowany jest do wszystkich osób:
1) z niepełnosprawnościami (posiadających stosowne orzeczenie o niepełnosprawności)
2) zagrożonych niepełnosprawnością lub odczuwających ograniczenie sprawności w wykonywaniu czynności podstawowych dla swojego wieku, ale nieposiadających (jeszcze) formalnego orzeczenia,
3) tworzących rodziny, w których na świat przyszło dziecko z niepełnosprawnością.
MDWS przygotowuje i przeprowadza indywidualnie dostosowaną ścieżkę wsparcia dla:
1) Osób, które doznały urazu, wypadku, choroby lub niepełnosprawności, będąc osobą aktywną zawodowo i społecznie
2) Osób niepełnosprawnych od lat, które:
– otrzymują wsparcie nieadekwatne do ich potrzeb,
– „wypadły z systemu” ze względu na okoliczności społeczne lub wiek,
3) Rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi lub/i zagrożonymi niepełnosprawnością;
W ramach projektu planowane jest powołanie na poziomie każdego powiatu co najmniej dwóch mobilnych doradców (nie więcej niż 1 MDWS na 100.000 mieszkańców), którzy będą wspierać jednocześnie nie więcej niż 15 osób. Okres podstawowego wsparcia ustalono na 9 – 12 miesięcy. Przez kolejny rok prowadzony będzie systematyczny monitoring osoby włączonej społecznie. W ten sposób zaplanowano pokrycie całego kraju gęstą „siatką” specjalistów, których będzie musiał powołać każdy starosta powiatowy, gdyż ustalono zadanie jako obligatoryjne, zlecone i finansowane z budżetu państwa (jako źródło wskazano Fundusz Solidarnościowy).
Mobilny doradca włączenia społecznego zostanie wdrożony do systemu wsparcia jako nowy zawód, którego wykonywanie docelowo będzie wymagało zdania egzaminu certyfikującego oraz wpisania do rejestru MDWS. Wysokie kwalifikacje i odpowiednie kompetencje będą też systematycznie podnoszone dzięki zaplanowanemu systemowi obowiązkowych szkoleń, wsparciu certyfikowanych superwizorów mobilnego doradcy, a także wsparciu wzajemnemu mobilnych doradców w poszczególnych województwach.
W celu wdrożenia instrumentu do systemu wsparcia przygotowano:
• ustawę o zawodzie mobilnego doradcy włączenia społecznego oraz zmianie ustawy o podatku od towarów i usług;
• rozporządzenie w sprawie powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej, postępowania w sprawie nadawania uprawnień mobilnego doradcy, organizacji i sposobu przeprowadzania egzaminu oraz wzoru certyfikatu mobilnego doradcy;
• rozporządzenie w sprawie wymaganych umiejętności, wykazu przedmiotów, minimalnego wymiaru zajęć dydaktycznych oraz zakresu i wymiaru praktyk zawodowych dla specjalności przygotowującej do zawodu mobilnego doradcy, realizowanej w ramach obowiązkowych szkoleń;
• rozporządzenie w sprawie w sprawie zakresu programowego szkoleń i minimalnego wymiaru zajęć dydaktycznych, oraz kwalifikacji osób, które mogą prowadzić szkolenia mobilnego doradcy włączenia społecznego;
• rozporządzenie w sprawie superwizji pracy mobilnego doradcy włączenia społecznego.
PFRON informuje, że projekt będzie realizował do końca 2029 roku we współpracy z partnerami: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Fundacja Jadwigi, Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.
Więcej informacji dotyczących projektu można znaleźć na stronie PFRON-u. Budżet projektu wynosi 180 mln zł i jest współfinansowany z Funduszy Europejskich w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay/zdjęcie ilustracyjne
