Od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy. Nowe przepisy rozszerzyły katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Dotyczy to m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy pracę zarobkową za granicą. Potwierdzeniem tych okresów są zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które wydawane są od nowego roku na podstawie wniosku składanego w PUE/eZUS.
Od 1 stycznia 2026 roku nowe zasady obowiązują sektor finansów publicznych, a od 1 maja także pozostałych pracodawców. Oznacza to, że do stażu pracy będzie można zaliczyć m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej, wykonywania umów zlecenia czy pracy zarobkowej za granicą – pod warunkiem uzyskania odpowiedniego zaświadczenia z ZUS.
ZUS od stycznia br. Udostępnił nowy wniosek oznaczony skrótem USP. Formularz służy właśnie do wydania zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy i jest dostępny wyłącznie w formie elektronicznej. Przepisy nie przewidują wersji papierowej ani składania wniosku w inny sposób.
– Można to zrobić z panelu ogólnego, po lewej stronie spośród wielu katalogów wybieramy zakładkę „Usługi”, a następnie wchodzimy w „Katalog usług”. Po prawej stronie pokazuje nam się lista różnego rodzaju dokumentów, wniosków, w puste pole u góry, które służy do wyszukiwania, wpisujemy symbol wnioski USP i pojawia nam się wniosek USP, który już jest częściowo wypełniony naszymi danymi osobowymi, możemy je edytować, jeśli coś się zmieniło, a także pola do wypełniania. Po sprawdzeniu poprawności wniosku i zapisaniu, wysyłamy go elektronicznie do ZUS poprze swój profil eZUS – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.
ZUS wydaje zaświadczenia wyłącznie za okresy wskazane w Kodeksie pracy, czyli te, w których dana osoba podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, opłacała składki na te ubezpieczenia lub na ubezpieczenie wypadkowe. Dotyczy to także okresów zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w ramach tzw. ulgi na start, czyli pierwszych sześciu miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.
ZUS nie wyda natomiast zaświadczenia za okresy, w których uczeń lub student wykonywał umowę zlecenia, ponieważ w takich przypadkach nie podlegał on ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Podstawą do wystawienia zaświadczenia są dane zapisane na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Jeśli takich informacji zabraknie, ZUS wyda decyzję o odmowie. W takiej sytuacji możliwe będzie złożenie wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dołączenie dokumentów potwierdzających dane okresy. Taki wniosek można złożyć elektronicznie za pośrednictwem eZUS, listownie lub osobiście w dowolnej placówce Zakładu.
Należy w tym miejscu pamiętać, że inne zasady obowiązują w przypadku okresów sprzed 1 stycznia 1999 roku. W ich przypadku nadal należy korzystać z formularza US-7, ponieważ dane te nie są zapisane na indywidualnych kontach ubezpieczonych. Jeżeli okres ubezpieczenia rozpoczął się przed tą datą i trwał po niej, konieczne będzie złożenie dwóch odrębnych wniosków – US-7 za okres wcześniejszy oraz USP za czas po 1 stycznia 1999 roku.
Zmiany w przepisach mają istotne znaczenie dla wielu osób, które przez lata pracowały poza etatem lub prowadziły działalność gospodarczą. Od 2026 roku ich aktywność zawodowa będzie mogła realnie przełożyć się na uprawnienia pracownicze, pod warunkiem wcześniejszego zadbania o formalne potwierdzenie okresów ubezpieczenia. Źródło: materiały ZUS
Opracowanie: Andrzej Koenig, ociemniały
