W Zachodniopomorskiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych w całym 2025 roku wstrzymał wypłatę zasiłku chorobowego w 1031 przypadkach, na kwotę 1 mln 31 tys. zł.
ZUS ma obowiązek kontrolować prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykorzystania zwolnień lekarskich. W pierwszym przypadku lekarze orzecznicy weryfikują, czy osoba na zwolnieniu nadal jest chora i tym samym niezdolna do pracy, czy też należy skrócić zwolnienie. Od stycznia do grudnia 2025 roku w Zachodniopomorskiem sprawy w 363 przypadkach skończyły się skorygowaniem zwolnienia.
Druga kontrola miała na celu sprawdzenie, czy chory wykorzystuje zwolnienie zgodnie z jego przeznaczeniem. Czy np. nie pracuje lub nie wykonuje innych czynności, które utrudniają mu powrót do zdrowia. W sytuacji nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia, a już wypłacone trzeba oddać. Jak wykazano, w 2025 roku w regionie aż 668 osób nieprawidłowo wykorzystało zwolnienie, co skutkowało wstrzymaniem lub koniecznością zwrotu wypłaconych już zasiłków chorobowych.
Co więc wolno, a czego nie wolno na zwolnieniu lekarskim? Jak się okazuje, stworzenie katalogu zachowań, które noszą znamiona nadużycia, jest niemożliwe. Zwolnienie lekarskie służy przede wszystkim temu, by ubezpieczony wrócił do zdrowia, czyli odzyskał zdolność do pracy. Dlatego każda aktywność ubezpieczonego na zwolnieniu, która powszechnie jest uznawana za nieodpowiednią dla chorego, lub która budzi wątpliwości co do jego faktycznego stanu zdrowia, może być uznana za nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.
Do najczęstszych powodów nieprawidłowego wykorzystania zwolnień lekarskich można zaliczyć: świadczenie pracy – legalnie lub nielegalnie – dla innego podmiotu, np. jazda jako taksówkarz, praca w restauracji lub we własnej firmie, wyjazdy wypoczynkowe, zarówno krajowe jak i zagraniczne, udział w różnych zajęciach, takich jak np. zebrania, narady, szkolenia, kursy (np. na prawo jazdy), udział w imprezach czy uroczystościach, zarówno rodzinnych (wesele własne) i kulturalnych, jak i sportowych, np. w maratonie, meczu piłkarskim, czy lot paralotnią, remonty/prace porządkowe, np. budowanie domu, remontowanie dachu, malowanie.
W zwolnieniach lekarskich i orzecznictwie czeka nas niedługo kilka ważnych zmian. Część wejdzie w życie już 13 kwietnia. Związane jest to między innymi z tym, że będąc na zwolnieniu lekarskim będzie można wykonać czynności incydentalnych, które nie spowodują utraty zasiłku. Ustawa wprowadza jej definicję. Kontrolerzy będą mogli też wylegitymować osobę, której e-ZLA sprawdzają i wejść do miejsca przeprowadzania kontroli.
Najwięcej zmieni się jednak po 1 stycznia 2027 roku.– Będzie można korzystać z ZLA u jednego pracodawcy i w tym czasie pracować u drugiego, gdy pozwoli na to charakter drugiego zatrudnienia. Orzecznictwo lekarskie w ZUS będzie jednoosobowe też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W przypadkach skomplikowanych pacjenta zbadają trzej lekarze, jak obecnie. Termin na wydanie orzeczenia ma wynosić 30 dni. Lekarz orzecznik będzie mógł porozmawiać z pacjentem na e-wizycie, gdy badanie stacjonarne nie będzie konieczne. Orzeczenie lekarskie będzie elektroniczne. Gdy jego dostarczenie przez internet nie będzie możliwe albo pacjent poprosi o papierowy dokument, to otrzyma papierowe orzeczenie – poinformował Karol Jagielski, regionalny rzecznik ZUS województwa zachodniopomorskiego.
Jolanta Wiatr
Fot. Pixabay/zdjęcie ilustracyjne
