Wielka siła w niepozornym grzybie

Przypomina małe, brązowe ucho i często pozostaje niezauważony podczas spacerów. Tymczasem uszak bzowy (Auricularia auricula-judae) to grzyb o ciekawych właściwościach, ceniony szczególnie w kuchni i tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu. Lecz można go spotkać w polskich parkach, ogrodach i lasach, a jego owocniki pojawiają się nawet zimą.

Najczęściej rośnie na martwych lub osłabionych gałęziach i pniach drzew liściastych, szczególnie czarnego bzu. Można go znaleźć przez cały rok, ale najlepiej widoczny jest jesienią i zimą, gdy z drzew opadną liście. Wilgotna pogoda sprzyja jego rozwojowi.

Jego wygląd jest dość charakterystyczny. Owocniki mają zazwyczaj od 2 do 15 cm średnicy, są cienkie, elastyczne i przypominają małżowinę uszną. Ich powierzchnia jest lekko pofałdowana, a barwa najczęściej brązowa, czerwonobrązowa lub brunatnofioletowa. Po deszczu stają się miękkie i galaretowate, natomiast w porach bez opadów wysychają kurczą się, ciemnieją i twardnieją. Po ponownym namoczeniu odzyskują sprężystość.

Uszak bzowy jest bliskim krewniakiem grzybów mun, popularnych w kuchni chińskiej. Nasz rodzimy gatunek jest zwykle delikatniejszy i cieńszy. Co ważne, należy do grzybów jadalnych dopuszczonych do obrotu handlowego i przetwórstwa w Polsce.

Nie tylko do dań orientalnych

Uszak bzowy ma delikatny, niezbyt wyrazisty smak, dlatego najlepiej sprawdza się jako dodatek do potraw. Jego największym atutem jest charakterystyczna, lekko chrupiąca i sprężysta konsystencja. Nie rozpada się podczas gotowania ani duszenia.

Można go:

  • gotować i dodawać do zup, szczególnie warzywnych i orientalnych;
  • smażyć z warzywami, czosnkiem i przyprawami;
  • wykorzystywać do sałatek, risotta i dań z ryżem;
  • marynować i podawać jako dodatek do mięs;
  • suszyć, a następnie wykorzystywać po wcześniejszym namoczeniu.

Suszone owocniki po zanurzeniu w wodzie odzyskują elastyczność i pierwotny kształt. Przed przygotowaniem należy je dokładnie oczyścić i poddać obróbce cieplnej. Nie powinno się spożywać ich na surowo.

Co kryje się w uszaku?

Uszak bzowy jest niskokaloryczny, a jednocześnie zawiera błonnik, białko, składniki mineralne i cenne związki biologicznie czynne. Zawiera polisacharydy, w tym beta-glukany.

W tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu grzyb ten od wieków wykorzystywany jest jako składnik wspierający zdrowie i witalność. Przypisuje mu się działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wspomagające odporność. Badania wskazują również na jego możliwy korzystny wpływ na gospodarkę cukrową i lipidową organizmu oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Szczególnie interesujące są doniesienia dotyczące wpływu uszaka na układ krążenia. Niektóre zawarte w nim związki mogą ograniczać zlepianie się płytek krwi, a tym samym wpływać na proces krzepnięcia. Prowadzone są również badania nad jego potencjalnym działaniem przeciwnowotworowym.

Uwaga dla osób przyjmujących leki!

Ze względu na możliwy wpływ uszaka na krzepliwość krwi osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe powinny skonsultować jego regularne spożywanie z lekarzem. Ostrożność jest wskazana również przed planowanymi zabiegami operacyjnymi.

Warto go szukać

Uszak bzowy to przykład tego, że wartościowe dary natury nie zawsze są efektowne i łatwe do zauważenia. Ten niewielki, galaretowaty grzyb jest częścią polskiej przyrody, a jednocześnie ciekawym składnikiem kuchni. Można go spotkać nawet wtedy, gdy większość grzybów dawno zakończyła już sezon.

Warto poznać go bliżej, ale pamiętajmy o podstawowej zasadzie grzybobrania: zbierajmy i spożywajmy wyłącznie grzyby, których gatunek został bezbłędnie rozpoznany. W razie wątpliwości skorzystajmy z pomocy grzyboznawcy.

Źródła:

„Właściwości biologiczne jadalnego gatunku grzyba Auricularia auricula-judae (Bull.)”

Kamil Piska, Katarzyna Sułkowska-Ziaja, Bożena Muszyńska

Katedra i Zakład Botaniki Farmaceutycznej, Wydział Farmaceutyczny, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków

Renata Bech

Zdjęcia: Renata Bech

Miejsce na Twoją reklamę!

guest

0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
Opublikuj post: