Sezon urlopowy to czas, w którym wielu pracowników marzy o odpoczynku, podróżach i oderwaniu się od codziennych obowiązków. Nie zawsze jednak możliwe jest całkowite wyłączenie się z pracy właśnie wtedy, gdy mamy na to największą ochotę. Pilne projekty, ważne zlecenia, braki kadrowe czy specyfika stanowiska sprawiają, że część osób musi pozostać zawodowo aktywna nawet w wakacyjnym okresie.
W takich sytuacjach coraz popularniejszym rozwiązaniem staje się workation – połączenie pracy zdalnej z pobytem w atrakcyjnym miejscu wypoczynkowym. To sposób, aby nie rezygnować całkowicie z letniego wyjazdu, a jednocześnie realizować zawodowe obowiązki. Praca z widokiem na morze, popołudniowy spacer po plaży czy możliwość odkrywania nowych miejsc po zamknięciu laptopa sprawiają, że workation dla wielu osób staje się idealnym kompromisem między pracą a wakacjami.
Workation to pojęcie powstałe z połączenia dwóch angielskich słów: work (praca) oraz vacation (wakacje). W języku polskim coraz częściej spotykamy określenia takie jak „pracowakacje” czy „pracowczasy”.
Pandemia koronawirusa znacząco przyczyniła się do popularyzacji pracy zdalnej. Dla wielu pracowników wykonywanie obowiązków służbowych bez wychodzenia z domu stało się wówczas codziennością. Naturalnym kolejnym krokiem było pytanie: skoro można pracować z domu, to dlaczego nie pracować z dowolnego miejsca na świecie?
Tak właśnie narodziło się zjawisko workation – połączenie pracy zawodowej z pobytem w atrakcyjnym turystycznie miejscu.
Na czym polega workation?
Mianem workation określa się wyjazd, podczas którego pracownik wykonuje swoje obowiązki zawodowe zdalnie, jednocześnie korzystając z uroków miejsca wypoczynku.
W odróżnieniu od klasycznego urlopu pracownik:
- nie wykorzystuje dni urlopowych,
- pozostaje aktywny zawodowo,
- wykonuje swoje obowiązki w takim samym zakresie jak podczas pracy z biura.
Różnica polega głównie na otoczeniu – zamiast biura czy mieszkania miejscem pracy staje się apartament nad morzem, domek w górach czy egzotyczna wyspa.
Workation a prawo pracy
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, której przepisy weszły w życie 7 kwietnia 2023 r., wprowadziła do polskiego prawa definicję pracy zdalnej oraz jej podstawowe regulacje.
Choć przepisy nie odnoszą się bezpośrednio do workation, to taka forma wykonywania obowiązków traktowana jest właśnie jako praca zdalna. Oznacza to, że zastosowanie mają przepisy dotyczące:
- organizacji pracy zdalnej,
- bezpieczeństwa i higieny pracy,
- prawa do urlopu,
- odpowiedzialności za wypadki przy pracy.
Warto pamiętać, że workation nie może zastępować urlopu wypoczynkowego.
Pracowakacje są możliwe zarówno przy:
- umowie o pracę,
- umowie cywilnoprawnej, o ile charakter obowiązków pozwala na wykonywanie pracy zdalnie.
Zgodnie z przepisami praca zdalna wykonywana jest w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą. Oznacza to, że wyjazd na workation wymaga zgody przełożonego.
Przed wyjazdem należy też ustalić z pracodawcą:
- godziny dostępności,
- sposób komunikacji,
W przypadku pracy z zagranicy najlepiej uzyskać zgodę pracodawcy w formie pisemnej.
Workation za granicą – o czym trzeba pamiętać?
Coraz więcej osób decyduje się na pracę zdalną poza granicami Polski. W przypadku workation:
- pracodawca pozostaje ten sam,
- forma zatrudnienia się nie zmienia,
- wynagrodzenie zwykle wypłacane jest w tej samej walucie,
- nadal obowiązują polskie przepisy prawa pracy.
Warto jednak pamiętać o kwestiach podatkowych. Jeśli pracownik przebywa i pracuje w innym kraju dłużej niż 183 dni w roku, mogą pojawić się dodatkowe obowiązki podatkowe wynikające z lokalnych przepisów.
Przed wyjazdem należy również uwzględnić:
- różnicę czasu,
- poziom bezpieczeństwa w danym kraju,
- koszty życia i wyżywienia,
- dostępność oraz koszty opieki medycznej.
Jak przygotować się do workation?
Aby workation było komfortowe i efektywne, warto odpowiednio przygotować miejsce pobytu.
Istotne jest, aby lokum zapewniało:
- szybkie i stabilne łącze internetowe,
- wygodną przestrzeń do pracy,
- możliwość prowadzenia rozmów i wideokonferencji,
Niezwykle ważna jest także ochrona danych firmowych. Korzystając z publicznych sieci internetowych, należy zadbać o:
- szyfrowane połączenia,
- VPN (Wirtualna Sieć Prywatna) to technologia, która szyfruje Twój ruch internetowy i maskuje adres IP, przekierowując go przez bezpieczny serwer)
- odpowiednie zabezpieczenie urządzeń służbowych.
Dobrym rozwiązaniem jest również wykupienie ubezpieczenia podróżnego.
Zalety workation
Zmiana otoczenia może przynieść wiele korzyści zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy.
Najczęściej wymieniane zalety to:
- oderwanie się od codziennej rutyny,
- redukcja stresu,
- poprawa kreatywności i efektywności pracy,
- wzrost motywacji,
- lepszy work-life balance,
- zmniejszenie ryzyka wypalenia zawodowego,
- regeneracja psychiczna.
Workation daje także możliwość:
- poznawania nowych kultur,
- nauki języków,
- zawierania nowych znajomości,
- poszerzania horyzontów.
Wady i wyzwania pracowakacji
Choć workation brzmi bardzo atrakcyjnie, nie jest rozwiązaniem idealnym dla każdego.
Do najczęstszych trudności należą:
- rozpraszające otoczenie,
- problemy z koncentracją,
- ograniczony dostęp do firmowych narzędzi lub wsparcia technicznego,
- stres związany z organizacją wyjazdu,
- konieczność odnalezienia się w nowym miejscu.
W przypadku wyjazdów do odległych krajów problemem może być także różnica czasu. Pracując z Azji lub Ameryki, można być zmuszonym do uczestniczenia w spotkaniach służbowych bardzo wcześnie rano lub późnym wieczorem.
Jeśli na wyjazd wybieramy się z rodziną lub partnerem, warto wcześniej ustalić organizację dnia i specyfikę pracy podczas pobytu.
Dla kogo workation będzie dobrym rozwiązaniem?
Praca zdalna najlepiej sprawdza się u osób:
- samodzielnych,
- dobrze zorganizowanych,
- elastycznych,
- potrafiących oddzielić czas pracy od wypoczynku.
To rozwiązanie szczególnie popularne wśród:
- freelancerów,
- specjalistów IT,
- osób pracujących projektowo,
- pracowników kreatywnych,
- cyfrowych nomadów.
W wielu zawodach liczy się przede wszystkim efekt pracy dostarczony w terminie, a nie miejsce wykonywania obowiązków.
Workation – rosnący trend
Rosnące zainteresowanie workation sprawia, że coraz więcej firm turystycznych oferuje specjalne wyjazdy dla osób pracujących zdalnie.
Popularne stają się:
- hotele z wydzielonymi strefami coworkingowymi,
- apartamenty przystosowane do pracy zdalnej,
- „wioski cyfrowych nomadów”,
- kierunki promowane jako idealne do łączenia pracy i wypoczynku
Jak wynika z badania Pracuj.pl „Jak odpoczywają pracownicy w Polsce”, możliwość pracy zdalnej z zagranicy staje się coraz ważniejszym benefitem dla pracowników:
- 49% kandydatów chętniej aplikuje do firm oferujących taką możliwość,
- 47% Polaków uważa, że praca wykonywana z podróży lub z zagranicy byłaby dla nich odpowiednia.
Praca przyszłości?
Workation to coś więcej niż chwilowa moda. Dla wielu osób staje się nowym stylem życia i sposobem na zachowanie równowagi między pracą a odpoczynkiem.
Elastyczność, możliwość podróżowania i większa niezależność sprawiają, że coraz więcej pracowników chce łączyć obowiązki zawodowe z odkrywaniem świata. Jednocześnie workation wymaga dobrej organizacji, odpowiedzialności i umiejętności zarządzania własnym czasem.
Dobrze zaplanowane pracowakacje mogą jednak stać się doskonałym sposobem na poprawę jakości życia, zwiększenie motywacji i zachowanie równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym.
Renata Bech
Ilustracja poglądowa AI
