





Jesień już w pełni zagościła w naszych przestrzeniach. Dziś pozwolę sobie przedstawić kilka jej darów, ale tak nietypowo, od strony ciekawostek o nich, w których także wiele cennej wiedzy jest ukryte.
DIZKA RÓŻA
To co nazywamy czerwonym “owocem “ dzikiej róży, w botanice jest owocem rzekomym, czyli powstałym z dna kwiatowego. Jednak prawdziwe owoce to małe twarde orzeszki tzw. niełupki schowane w środku. W starożytnej Grecji płatkami dzikiej róży wypychano poduszki. Wierzono bowiem, że jej zapach i energia zapewnią głęboki, zdrowy i spokojny sen. A w XX wieku duński rolnik, który cierpiał na zwyrodnienie stawów, zaczął jeśc dżem z dzikiej róży i wyzdrowiał. Naukowcy zbadali tę historię, przeprowadzili badania i z owoców wyizolowali substancję zwaną galaktolipid, która rzeczywiście pomaga przy bólach i tzw. sztywności stawów.
Dzisiejsze badania pokazują, że spożywanie zmielonych owoców z pestkami przez okres kilku miesięcy, faktycznie może łagodzić stany zapalne, jak również delikatnie obniżać ciśnienie skurczowe.Natomiast w szkółkach ogrodniczych dzika róża zwana jest “ matką”, bowiem służy , a dokładnie jej silne, odporne korzenie, za podkład , na którym szczepi się ozdobne odmiany róż.
Dziś też już wiemy, że dzika róża zwana jest bombowcem witaminy C, gdyż ma ona od 10 do 100 razy więcej tej witaminy niż cutryny, czy pomarańcze, oczywiście w przeliczeniu na 100 g świeżej masy.
ORZECH WŁOSKI
Z punktu widzenia botaniki orzech włoski wcale nie jest orzechem, a pestkowcem, ponieważ mięsista, zielona okrywa pękająca jesienią to miąż, tak jak np. w brzoskwini. Zaś twarda skorupa ma za zadanie chronić nasiono, które zjadamy ze smakiem.
A skąd się wzięła nazwa “ włoski”. Wcale nie z Italii. Pochodzi ona od dawnego określenia “włoszczyzna”. I nie chodzi tu o zestaw warzyw, a o historyczny region w dzisiejszej Rumunii. To właśnie stamtąd, ale też z Bałkanów, sprowadzono te drzewa do naszego kraju.. Jednak prawdziwą ojczyzną orzecha włoskiego jest Azja Centralna. Warto też wspomnieć, że zielone łupiny oraz liście zawierają bardzo silne garbniki oraz barwniki. W starożytności używano ich do produkcji niezmywalnego brązowego atramentu, do farbowania tkanin, a nawet do przyciemniania włosów.
Natopmiast w niektórych kulturach afrykańskich i azjatyckich kora oraz gałązki orzecha włoskiego są używane jako naturalne szczoteczki do czyszczenia zębów.Zawarte bowiem w nich substancje wykazują silne działanie antybakteryjne oraz wybielające.
Orzech włoski to tzw. kosmiczne paliwo dla mózgu. Już samym wyglądem przypomina ludzki mózg, czyli dwie półkule i fałdy. Dawniej w medycynie ludowej uczono, że roślina często leczy to co swoim wyglądem przypomina. Współcześnie nauka już potwierdziła, że ze względu na wysoką zawartośc kwasów omega-3 i antyoksydantów, orzechy te faktycznie wspierają pamięć, koncentrację i układ nerwowy.
Na koniec – orzech włoski to samotnik oraz bezwzględny wojownik, ponieważ jego korzenie, liście i opadłe owoce wydzielają substancję zwaną juglon. Działa ona jak naturalny herbicyd, czyli hamuje wzrost innych roślin nawet w promieniu kilku metrów od drzewa. W ten sposób orzech ułatwia sobie dostęp do wody oraz światła.
DYNIA
Zacznijmy znów od botanicznej strony. Otóż dynia jest jagodą. Ma grubą skórę, mięsisty środek i mnóstwo nasion, dlatego też stawia się ją w jednej rodzinie z ogórkiem, arbuzem, czy melonem. W dyni nic się nie zmarnuje, bo wszystko w niej jest jadalne. Jada się jej miąższ, pestki, skórę, liście. Młode pędy, a nawet kwiaty o pięknej żółtej barwie. W wielu krajach, jak np. we Włoszech czy Meksyku kwiaty dyni smaży się w cieście naleśnikowym.
Dynia zawiera w swoim składzie dużą dawkę beta-karotenu, a nasz organizm przekształca go w witaminę A, która korzystnie wpływa na wzrok, ale też przyśpiesza regenerację komórek skóry.
Dynie kojarzą się dziś często z lampionami. Jednak tradycja wycinania lampionów wcale nie zaczęła się od dyni. Początkowo wycinano je w burakach i ziemniakach, dopiero jak irlandzcy imigranci dotarli do Ameryki, odkryli, że rodzime dynie są większe i łatwiejsze do wydrążania. Tak dynia zaczęła służyć jako materiał na jesienne lampiony.
W medycynie ludowej świeże, nieprażone pestki dyni stosowano jako skuteczny środek przeciwpaspżytniczy. A dlaczego? Bowiem zawarta w nich kukurbitacyna paraliżuje układ nerwowy pasożytów naszego układu pokarmowego, przy czym nie szkodzi człowiekowi.
Zaś surowy miąższ dyni zawiera w swoim składzie enzymy i alfa-hydroksykwasy(AHA), które działają jak doskonały peeling enzymatyczny, boiem rozpuszczają martwy naskórek, głęboko nawilżają skórę oraz rozjaśniają przebarwienia 🙂 Może drogie panie warto spróbować zamiast kosmetyków ze sklepu.
BURAKI
Mało kto wie, ale burak to starożytny afrodyzjak, bynajmniej za takiego uważali go starożytni Rzymianie, a freski tego warzywa znaleziono nawet na ścianch domów publicznych w Pompejach. Burak zawiera w sobie duże ilości boru, który bezpośrednio wpływa na produkcję hormonów płciowych.
Początkowo ludzie nie jedli twrdego podziemnego korzenia buraka. W starożytnym Babilonie i Grecji uprawiany był tylkoi wyłącznie dla jego liści bogatych w witaminy. Dziś nazywamy to botwinką. Natomiast korzeń buraka stosowano na rany oraz gorączkę.
Buraki określane są płynnym złotem dla wątroby, ponieważ zawarta w nich betaina chroni właśnie komórki wątroby, wpomaga jej regenerację iułatwia jej odtłuszczanie.
Buraki dziś uznawane są za wykrywacza problemów z jelitami. Czerwony kolor buraki uzyskują ze względu na zawarte w nich silne antyoksydanty. U niektórych osób po zjedzeniu buraczków mocz poptrafi zabarwić się właśnie na czerwono, zwane jest to beturią i nie jest groźne.Jednak sygnalizuje o niskiej kwasowości żołądka i nieszczelności bariery jelitowej. Sok z buraka to wręcz obowiązkowy element diety sportowców, to tzw. naturalny doping, legalny.
Buraki zawierają mnóstwo azotanów, a nasz organizm przekształca je w tlenek azotu, który rozszerza naczynia krwionośne, obniża zużycie tlenu i sprawia, że mięśnie pracują wydajniej.
Małgorzata Mazurek, bajkopisarka Flora
Fot. Pixabay


