LIPA jest nazwą drzewa już od czasów starożytnych. Z języka łacińskiego cordatus, oznacza “sercowaty, w kształcie serca” i odnosi się do kształtu listków tego drzewa, które faktycznie bez względu na gatunek lipy (a jest ich dość sporo) przypominają swoim kształtem – kształt serca. W starożytnej Grecji LIPA była uznana za symbol czystości, niewinności i nadziei. Zaś Słowianie drzewo to uznawali za święte. Wierzono bowiem, że chroni ono przed piorunami i złymi duchami.
Dzisiejszy wpis chciałabym poświęcić LIPIE DROBNOLISTNEJ. Drzewo to osiąga wysokość do ok. 30 metrów wysokości. Ma prosty pień i zaokrągloną, stożkowatą koronę. Kora drzewa jest szara i popękana, a listki w kształcie serduszka. W medycynie ludowej stosowano zarówno kwiaty, liście, jaki korę lipy. Do dzisiejszego dnia w wielu domach wywar lub napar z kwiatków lipy stosuje się w kaszlu i w przeziębieniu jako środek napotny. Wzmaga wytwarzanie soku żołądkowego, zwiększa przepływ żółci do dwunastnicy i wydalanie moczu. Kwiaty lipy obniżają ciśnienie krwi, działają też jako środek uspokajający.
Oprócz herbatki lipowej, młode listki można stosować jako bazę do sałatek, zamiast sałaty lub liści kapusty. Warto ich łagodny smak przełamać ostrymi przyprawami. Intensywny zapach lipowych kwiatuszków wabi pszczółki. Jest to cudne drzewo miododajne, a wszyscy wiemy jak smaczny i wartościowy jest miód lipowy.
Lipa ma owoce zwane orzeszkami, które ususzone i zmielone stanowią fantastyczny zamiennik kawy. Choć tak naprawdę, jak dojrzeją można je rozkruszyć między palcami, ale tylko w przypadku lipy drobnolistnej. Orzeszki lipy szerokolistnej już trzeba ususzyć w piekarniku. A jak odróżnić oba te gatunki? Po listkach, a dokładnie po włoskach w kątach nerwów na spodniej stronie liścia. W przypadku lipy drobnolistnej włoski te są brązowe, a u szerokolistnej mają kolor biały.
Z orzeszków lipowych możliwe jest tworzenie deseru, tzw. musu podobnego do czekolady.
A jak go przygotować? W moździerzu mielimy orzeszki i kwiaty lipy, a z tego powstaje ciekawa i smaczna czekolada. W dawnych czasach próbowano nawet wytwarzać ją na większą skalę. Jednak ten deser nie da się konserwować i najlepiej spożywać go na świeżo. Co ciekawe węgiel drzewny pozyskiwany z drewna lipowego dawni rdzenni Indianie uzyskiwali do zasypywania ran.
Lipa drobnolistna kwitnie na przełomie czerwca i lipca. Miesiąc lipiec uznany jest za miesiąc kwitnienia tego staropolskiego pięknego drzewa. Lipa była traktowana za opiekunkę ludowego Anioła Stróża i na niej to wieszano kapliczki.
W lipach dawniej rzeczywiście mieszkały pszczoły. Dawno, dawno temu drążono w ich potężnych pniach nawet barcie. Drewno lipowe jest bardzo miękkie, dlatego dawniej wierząc, że moce lipy odganiały złe duchy, wykonywano z niego trumny dla zmarłych.
W dawnych dworach obsadzano lipami aleje wjazdowe. Natomiast dziś wycina się ponad stuletnie drzewa, by poszerzyć drogę….
Małgorzata Mazurek, bajkopisarka FLORA
Fot. Pixabay
