Niewielkich rozmiarów kamienna figurka ma ponad 6 tysięcy lat. Można nazwać ją odkryciem stulecia, które wzbudziło ogromne zainteresowanie nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie m.in. w Anglii, Niemczech, Francji, Hiszpanii, we Włoszech, Grecji, Portugalii, a nawet w Chinach.
W grudniu 2022 roku w Podczelu – dzielnicy Kołobrzegu – odkryto nietypową kamienną figurkę, trafiła ona w ręce jednego z członków Grupy Eksploracyjno-Poszukiwawczej „Parsęta”, działającej przy Towarzystwie Przyjaciół Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Na początku 2023 roku figurkę pokazano archeologowi, który potwierdził wyjątkowość znaleziska. O odnalezieniu kamiennej figurki zostały powiadomione służby konserwatorskie oraz Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu.
Następnie eksponat trafił w ręce zespołu naukowców, którzy podjęli się jego przebadania.
Ustalono też, że docelowo zabytek trafi do Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu i obecnie w Muzeum Miasta Kołobrzeg (oddział MOP) wprowadza się zmiany wystawy stałej, aby lepiej zaprezentować na niej zabytki związane z pradziejami ziemi kołobrzeskiej. Wenus z Kołobrzegu – bo tak zostało nazwane odkrycie – będzie jednym z najstarszych zabytków na ekspozycji, a jednocześnie wyjątkowym w skali Europy Środkowo-Wschodniej znaleziskiem z obszaru Pomorza Zachodniego.
Ta niewielkich rozmiarów kamienna figurka pochodzi prawdopodobnie z okresu neolitu i ma ponad 6000 lat.Może być dziełem pierwszych rolników, którzy osiedlali się na żyznych ziemiach Pomorza Zachodniego, w tym przypadku w okolicach rzeki Parsęty. Na obecnym etapie badań nie można wykluczyć jednak jej jeszcze starszego datowania.
Kamienna figurka przedstawia stylizowaną postać kobiety, wykonaną z wapienia o beżowej barwie, z widocznymi fragmentami muszli małżów, ślimaków oraz rurek wieloszczetów (serpul). Ma około 12 cm wysokości i została wykonana w sposób uproszczony, z naciskiem na ukazanie cech płciowych. Sylwetka jest dość masywna, o zniekształconych proporcjach. Kończyny górne są jedynie zarysowane, dolne – nieco rozstawione, lecz opracowane niezbyt szczegółowo. Twarz pozbawiona jest rysów – brak oczu, nosa, ust i uszu. Piersi zostały zakryte przez ugięte w łokciach ręce. Jednocześnie głowa oraz górna część tułowia są nieproporcjonalnie duże w stosunku do krótkich nóg. Na tylnej części widoczne są ślady formowania w okolicy nóg, prawdopodobnie powstałe w wyniku uderzania twardym narzędziem. Tył postaci jest stosunkowo płaski, co może świadczyć o tym, że figurka była ustawiana pionowo lub przymocowywana do jakiegoś podłoża.
Neolityczne figurki Wenus wykonywano z gliny, znacznie rzadziej z surowca kamiennego, takiego jak piaskowiec, marmur czy wapień. Tradycyjnie uważa się je za symboliczne przedstawienie kobiecości i płodności. Mogły być one używane w rytuałach lub ceremoniach, mających na celu celebrowanie płodności, zapewnienie przetrwania i dobrobytu lokalnej społeczności. Stylizowana forma kołobrzeskiej Wenus zdradza wysoki kunszt artystyczny i pomimo prostoty formy wyróżnia się wyjątkowymi walorami estetycznymi.
– Początkowo, planowaliśmy pokazać ją w Muzeum Miasta Kołobrzeg. Jednak sława figurki zaskoczyła nas samych. Zapadła decyzja o stworzeniu wystawy czasowej, aby zarówno kołobrzeżanie, jak i licznie odwiedzający nas turyści mogli zobaczyć ten wyjątkowy eksponat – informują władze muzeum.
Wystawa została już zorganizowana w osobnym, ciemnym pomieszczeniu, do którego mogą wchodzić jedynie niewielkie grupy zwiedzających.
Jolanta Wiatr
Fot. Muzeum Oręża Polskiego/ Radosław Horanin
