Jednym z priorytetów Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) jest zapewnienie dostępu do bezpiecznej i dobrej jakości opieki nad najmłodszymi w tym również dziećmi z niepełnosprawnościami. Do 19 grudnia 2025 r. trwa nabór wniosków w ramach Resortowego programu „Aktywne Place Zabaw” 2026. MRPiPS na realizację tego programu przeznacza budżet w kwocie 60 mln zł ze środków Funduszu Pracy.
Program nie pozostawia wątpliwości: plac zabaw dla dzieci do lat 3 to przede wszystkim natura, sensoryka, ruch, wolna eksploracja i proste formy aktywności, które wyrastają z naturalnego otoczenia. To kierunek znany i od dawna praktykowany w Europie, a teraz jasno wskazany także w polskich wytycznych.
Resortowy program ma na celu podnoszenie jakości opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 świadczonej przez żłobki i kluby dziecięce na terenie całego kraju. Środki finansowe w ramach programu są przeznaczone na dofinansowanie: budowy nowych przynależących do żłobków lub klubów dziecięcych placów zabaw, przebudowy, rozbudowy lub doposażenia istniejących, przynależących do żłobków lub klubów dziecięcych placów zabaw.
W praktyce oznacza to możliwość finansowania: robót budowlanych i przygotowania terenu, zakupu i montażu urządzeń, naturalnych konstrukcji i elementów krajobrazowych, nawierzchni (w tym naturalnych: piasek, trawa, maty przerostowe), wyposażenia stref tematycznych, elementów małej architektury, ogrodzenia wydzielającego plac zabaw.
Wytyczne programu są szczegółowe, ale ich cel jest jasny stworzyć bezpieczne, naturalne i kreatywne środowisko zabawy, które dzieci mogą eksplorować przez cały rok.
Najważniejsze wytyczne to m.in.:
Plac musi zawierać naturalną część – to wyraźne zalecenie programu. W dokumentach czytamy, że naturalne materiały pełnią kluczową rolę. W praktyce oznacza to, że plac może być wykonany w całości jako „naturalny” lub mieć wyraźnie wyodrębnioną część naturalną. Dozwolone i rekomendowane są:
• pnie, gałęzie, szyszki,
• piasek, trawa, kora, żwir o zaokrąglonych krawędziach,
• konstrukcje z drewna, wikliny, naturalnych desek,
• pagórki terenowe, tunele, szałasy.
Naturalności nie wyklucza zastosowanie innych materiałów tam, gdzie są one funkcjonalne (np. zjeżdżalnie, drabinki).
Plac powinien być dostępny przez cały rok czyli:
• konstrukcje muszą być trwałe i odporne na warunki atmosferyczne,
• naturalna część powinna również nadawać się do użytkowania w różnych porach roku,
• roślinność musi być odpowiednio dobrana (unikamy gatunków toksycznych – program wskazuje je precyzyjnie),
Warunki techniczne – najważniejsze zasady:
20% powierzchni zacienionej naturalnie (drzewa) lub poprzez konstrukcje: altany, domki drewniane lub ażurowe, żagle przeciwsłoneczne. 20% powierzchni biologicznie czynnej – teren zielony: trawa, łąka, nasadzenia. Obowiązkowy jest pagórek 40 cm – pagurek różnicuje teren, zaprasza do ruchu i zabaw ruchowych.
Jak informuje w komunikacie MRPiPS – wysokość dofinansowania wynosi do 300 000 zł na instytucję opieki, niezależnie od tego ilu placów zabaw dotyczy. Dofinansowanie dotyczyć będzie zadań realizowanych w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Kompletny wniosek o dofinansowanie w ramach programu „Aktywne place zabaw” 2026 mogą składać Gminy prowadzące instytucje opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w formie żłobka lub klubu dziecięcego, w których wysokość miesięcznej opłaty rodzica za pobyt dziecka, którą rodzic byłby zobowiązany ponosić gdyby nie zostało mu przyznane prawo do świadczenia „aktywnie w żłobku” nie przekracza kwoty 1500 lub 1900 zł w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wnioski o dofinansowanie zainteresowane Gminy mogą składać w formie elektronicznej za pośrednictwem e-Doręczeń lub platformy ePUAP na konto właściwego Urzędu Wojewódzkiego.
Po zebraniu od wojewodów informacji o wnioskach rekomendowanych do dofinansowania, MRPiPS podejmie decyzję co do sposobu i kwot dofinansowania, A Wyniki naboru zostaną podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa DO dnia 23 stycznia 2026 r. Źródło: MRPiPS
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay
