Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego. Osoby z niepełnosprawnościami najczęściej podejmują pracę w Zakładach Pracy Chronionej, Spółdzielniach Pracy Osób z Niepełnosprawnościami, Zakładach Aktywności Zawodowej, na otwartym rynku pracy oraz pracę zdalną.
W ostatnim czasie Sejm przyjął jednogłośnie nowelizację ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowe przepisy mają zapobiec likwidacji zakładów aktywności zawodowej (ZAZ) i zwiększyć aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami.
Przyjęta nowelizacja zakłada m.in. obniżenie minimalnego limitu zatrudnienia osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności w ZAZ do 10 proc. oraz wydłużenie z 3 do 6 miesięcy okresu zwolnienia od spełniania wymogu zatrudnienia co najmniej 70 proc. osób z niepełnosprawnościami.
Nowelizacja wprowadza także zmiany w przepisach administracyjnych. ZAZ-y nie będą już zobowiązane do automatycznego wystawiania wszystkim kontrahentom informacji o ulgach w PFRON. Dokument będzie wydawany wyłącznie na wniosek nabywcy, co — jak wskazuje Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON) — zakończy „biurokratyczny absurd” generowania tysięcy niepotrzebnych dokumentów miesięcznie.
Kolejna zmiana znosi obowiązek zatrudniania pielęgniarki lub ratownika medycznego w każdym zakładzie, zastępując go wymogiem zapewnienia „specjalistycznej opieki medycznej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych”.
Ministerstwo funduszy i polityki regionalnej informuje, że w Polsce wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami wynosi ok. 40 proc., podczas gdy średnia unijna to 55 proc. Dodatkowo co trzeci ZAZ otrzymał wsparcie z funduszy europejskich i Krajowego Planu Odbudowy.
Autorzy nowelizacji – Posłowie Polski 2050 – podkreślają, że celem zmian jest stabilizacja zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami i umożliwienie im dostępu do realnego wsparcia – od rehabilitacji po dostosowaną pomoc w miejscu pracy.
W znowelizowanej ustawie znalazły się także zmiany dające pracodawcom większą elastyczność. Czas na uzupełnienie etatów wydłużono z trzech do sześciu miesięcy. Ma to uchronić ZAZ przed utratą statusu, gdy braki kadrowe nie wynikają z winy zakładu. Dodatkowo przesunięto również termin przekazania nadwyżki na Zakładowy Fundusz Aktywności z 15 lipca do 31 grudnia następnego roku po otrzymaniu dofinansowania.
Nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ma przynieść wymierne korzyści zakładom aktywności zawodowej i zakładom pracy chronionej, które zyskają większą stabilność oraz mniejsze obciążenia administracyjne oraz ułatwi zatrudnienie osobom z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności — grupie, która dotąd często pozostawała „pomiędzy” systemami: zbyt samodzielna, by korzystać z pomocy socjalnej, a jednocześnie zbyt wrażliwa, by odnaleźć się na otwartym rynku pracy. Źródło: Ministerstwo funduszy i polityki regionalnej
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay
