Alkohol w ciąży przenika przez łożysko i działa na rozwijający się organizm dziecka. Może uszkadzać mózg i narządy, a skutki bywają nieodwracalne. FAS (Płodowy Zespół Alkoholowy) to najcięższa postać zaburzeń wynikających z picia alkoholu w ciąży.
Dlatego największym i najważniejszym przesłaniem jest jedno: nie ma bezpiecznej ilości alkoholu w ciąży i nie ma „bezpiecznego momentu”. Każdy łyk to ryzyko, którego nie da się cofnąć. Kropla alkoholu może być oceanem nieodwracalnych konsekwencji u dziecka na całe jego życie.
Płodowy zespół alkoholowy jest zespołem zaburzeń rozwojowych, które powstają na skutek narażenia dziecka na toksyczny wpływ alkoholu w życiu płodowym. Do objawów FAS należą typowe zmiany w wyglądzie, głównie twarzy, niski wzrost oraz zaburzenia neurologiczne, w tym upośledzenie umysłowe, obniżony iloraz inteligencji, zaburzenia zachowania. Objawy mogą mieć różne nasilenie, od nieznacznie obniżonej inteligencji, aż do ciężkiego upośledzenia umysłowego. Rozpoznanie płodowego zespołu alkoholowego stawia się na podstawie objawów oraz faktu spożywania alkoholu w ciąży przez matkę. Leczenie FAS polega na zapewnieniu dziecku opieki psychologicznej, psychiatrycznej, neurologicznej oraz innych w zależności od występujących dolegliwości.
Fundacja „FASmisja” & Fundacja „Mały Książę” prowadzą ogólnopolską Kampanię „Niepijzamnie”, która ma przypominać, że w tej historii jest ktoś, kto nie ma wyboru i nie ma głosu – jest to dziecko. To ono ponosi konsekwencje decyzji dorosłych. Dlatego organizatorzy kampanii mówią o tym głośno: z troski, nie z osądu i z odpowiedzialności, nie z chęci oceniania. W kampanii nie chodzi o piętnowanie kobiet. Chodzi o ochronę dzieci. O zatrzymanie mitów i „dobrych rad” typu „czerwone wino na krew” czy „w małych ilościach nie szkodzi”. W ciąży jedynym bezpiecznym wyborem jest zero alkoholu.
Często możemy usłyszeć: „to tylko kieliszek”, „to tylko łyk”, „to przecież nic takiego”. Ale w ciąży „tylko” nie istnieje. Bo to, co dla dorosłego jest chwilą, dla dziecka może stać się początkiem trudności na całe życie. Najmniejsza kropla alkoholu (piwo, wino, drink) może uruchomić mnóstwo konsekwencji: zdrowotnych, rozwojowych, edukacyjnych, emocjonalnych i społecznych. FAS nie kończy się po porodzie – może towarzyszyć dziecku w domu, w przedszkolu, w szkole, w dorosłości. I dotyka nie tylko jego, ale też rodziny, opiekunów, całego systemu wsparcia.
FAS jest chorobą nieodwracalną, gdyż nie można wyleczyć toksycznego działania alkoholu na mózg rozwijającego się dziecka. Dlatego tak bardzo ważne jest zachowanie całkowitej abstynencji od alkoholu w trakcie całej ciąży.
Organizatorzy kampanii „Niepijzamnie” mówią głośno: nie ma bezpiecznej dawki alkoholu – to mit, że jeden kieliszeczek nie zaszkodzi. To mit, że łożysko chroni. To mit, że FAS da się wyleczyć.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixbay
