Jesienią natura oferuje nam wiele skarbów, które rosną niemal na wyciągnięcie ręki. Jednym z nich jest tarnina, czyli śliwa tarnina (Prunus spinosa), nazywana także tarką. Ten kolczasty krzew można spotkać na skrajach lasów, miedzach, słonecznych zboczach i w zaroślach.
Jej niewielkie, granatowoczarne owoce są kwaśne i bardzo cierpkie. Po przemrożeniu ich smak łagodnieje, dlatego tradycyjnie ceniono owoce zebrane po pierwszych przymrozkach. Można też wcześniej zerwać dojrzałe owoce i włożyć je na kilka dni do zamrażarki.
Tarnina zawiera m.in. garbniki, flawonoidy, antocyjany, kwasy organiczne, witaminę C i pektyny. Garbniki odpowiadają za charakterystyczny cierpki smak owoców. Tarnina od dawna była wykorzystywana w tradycyjnym ziołolecznictwie, między innymi przy dolegliwościach układu pokarmowego. Warto jednak pamiętać, że jej właściwości lecznicze wymagają dalszych badań i nie zastępuje ona leczenia zaleconego przez lekarza.
Podczas zbierania owoców neleży uważać na ostre ciernie. Najlepiej założyć grube rękawice i wybierać miejsca oddalone od ruchliwych dróg oraz źródeł zanieczyszczeń.
Ważne: pestek tarniny nie należy rozgryzać ponieważ zawierają związki cyjanogenne.
Kwaśno-cierpki smak sprawia, że owoce doskonale nadają się do przygotowywania domowych przetworów. Można z nich zrobić:
- konfitury, dżemy, soki i syropy,
- kompoty, nalewki i wina owocowe,
- ocet owocowy i sosy do pieczonych potraw,
- przeciery do deserów i dań wytrawnych.
Konfitura z tarniny może być dodatkiem do pieczywa, owsianki, musli, jogurtu czy twarogu. Dobrze komponuje się również z dojrzewającymi serami.
Prosta konfitura z tarniny: Składniki:
- 1 kg dojrzałych owoców tarniny,
- 50–100 g cukru lub ksylitolu, według smaku,
- sok z połowy cytryny,
- około 200 ml wody,
- opcjonalnie kawałek laski cynamonu.
Przygotowanie:
- Umyj owoce i usuń uszkodzone sztuki.
- Usuń pestki. Możesz również podgotować owoce i przetrzeć miąższ przez sito.
- Miąższ przełóż do garnka, dodaj wodę, cukier lub ksylitol oraz sok z cytryny.
- Gotuj na małym ogniu często mieszając.
- Gdy konfitura zgęstnieje, przełóż ją do czystych, wyparzonych słoiczków.
Owoce tarniny znajdowały zastosowanie także w tradycyjnej pielęgnacji. Miąższ wykorzystywano do przygotowywania ściągających maseczek na twarz. Przed zastosowaniem takiego preparatu warto wykonać próbę na małym fragmencie skóry. Nie należy nakładać go na skórę uszkodzoną ani podrażnioną.
Samodzielne zbieranie dzikich owoców to nie tylko sposób na domowe przetwory, ale również okazja do spaceru, ruchu na świeżym powietrzu i poznawania lokalnej przyrody.
Tekst i zdjęcie: Renata Bech
