Z opieki paliatywnej i hospicyjnej w ramach NFZ mogą skorzystać zarówno dorośli, jak i dzieci chorujące na nieuleczalne i postępujące choroby. Opieka ta jest przeznaczona dla pacjentów na etapie, gdy leczenie przyczynowe nie przynosi już efektów albo z różnych powodów nie może być prowadzone.
Ukierunkowana jest ona na poprawę jakości życia pacjenta. Obejmuje leczenie bólu, zapobieganie objawom somatycznym oraz łagodzenie cierpienia. Dla wielu pacjentów szczególnie ważna jest możliwość rozmowy, obecność bliskich i wsparcie duchowe. Dlatego w hospicjach stacjonarnych pacjent ma również możliwość skorzystania z opieki duszpasterskiej.
Opieka paliatywna i opieka hospicyjna obejmują:
• Kwalifikację i zebranie wywiadu medycznego (historii choroby) uzupełnionego o swobodną wypowiedź (historię cierpień) chorego oraz jego bliskich, uwzględniającego występowanie i stopień dokuczliwości poszczególnych objawów, stopień upośledzenia sprawności fizycznej oraz ocenę stanu psychicznego i sytuacji ogólnej (problemy socjalne, potrzeby duchowe, egzystencjalne);
• Badanie przedmiotowe: dokładne badanie internistyczne, w tym badanie stanu ogólnego, stanu świadomości, układu krążenia i oddychania, stanu błon śluzowych, jamy ustnej, zmian w obrębie skóry, stanu odżywienia, ograniczeń ruchomości w obrębie układu kostno-stawowego, objawów zakrzepicy żylnej, zespołu żyły głównej, obrzęków, obrzęku limfatycznego, badanie perystaltyki jelit, układu moczowego, badanie neurologiczne;
• Specjalistyczne celowane badania dodatkowe z uwzględnieniem technik obrazowych i scyntygrafii;
• Pomoc i konsultacje innych specjalistów;
• Ustalenie i zaspokajanie potrzeb opiekujących się chorym;
• Ustalenie planu leczenia i opieki uwzględniającego miejsce sprawowania oraz zakres terapii;
• Monitorowanie przebiegu opieki i efektów leczenia (w skali Likerta i w skali Karnofsky’ego);
Taka opieka – w hospicjum, w domu pacjenta lub w poradni – jest bezpłatna i finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Hospicjum nie jest przeznaczone wyłącznie dla osób z chorobą nowotworową. Wsparcie mogą otrzymać także pacjenci z innymi ciężkimi chorobami. Szczególną formą pomocy jest również okołoporodowa opieka paliatywna, która zapewnia wsparcie rodzicom oczekującym dziecka z ciężką, nieuleczalną chorobą lub poważnym upośledzeniem.
Aby pacjent mógł zostać przyjęty do hospicjum, potrzebne jest skierowanie wystawione przez lekarza przyjmującego w ramach NFZ. Warunkiem jest także rozpoznanie choroby nieuleczalnej, postępującej lub która nie daje szans na wyleczenie.
Poradnia medycyny paliatywnej to miejsce, w którym pacjent z chorobą nieuleczalną może otrzymać specjalistyczną pomoc w łagodzeniu objawów choroby i poprawie komfortu życia. Z takiej formy wsparcia korzystają najczęściej osoby, których stan zdrowia jest stosunkowo stabilny i mogą przyjść do poradni samodzielnie lub, jeśli mają trudności z poruszaniem się, otrzymać wizytę w domu. Wizyta w poradni medycyny paliatywnej polega na kompleksowej ocenie stanu zdrowia oraz dobraniu takiego leczenia i wsparcia, które pomogą jak najlepiej kontrolować objawy choroby i poprawić komfort życia.
Hospicjum domowe pozwala pacjentowi pozostać w swoim domu, a jednocześnie korzystać z regularnej opieki medycznej. Pacjent ma zapewniony całodobowy dostęp do świadczeń medycznych przez 7 dni w tygodniu, opiekę zespołu specjalistów, który odwiedza pacjenta w domu, a także zapewnione niezbędne wyroby medyczne potrzebne do realizacji opieki.
Wybór formy opieki hospicyjnej zależy przede wszystkim od stanu zdrowia pacjenta, jego samodzielności oraz możliwości zapewnienia opieki w domu. Jeśli lekarz uzna, że pacjent kwalifikuje się do opieki paliatywnej, wystawia skierowanie do odpowiedniej formy opieki: hospicjum domowego, hospicjum stacjonarnego lub poradni medycyny paliatywnej.
Narodowy Fundusz Zdrowia przygotował Poradnik dla pacjenta i jego bliskich dotyczący korzystania z opieki paliatywnej. Dostępny jest on na stronie: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/hospicjum-i-opieka-paliatywna-na-nfz-przewodnik-dla-pacjenta-i-rodziny,8912.html. Źródło: NFZ
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixbay
