Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) od wieków znana jest w ziołolecznictwie, kosmetologii i kuchni. Choć najczęściej zbiera się jej liście, jesienią warto sięgnąć po nasiona – bogate w składniki odżywcze i cenne właściwości prozdrowotne.
Nasiona pokrzywy to naturalny superfood. Zawierają aż 30% nienasyconych kwasów tłuszczowych (omega-3, omega-6), witaminy A, C, E, F, karotenoidy (β-karoten, luteina), tokoferole, fitosterole (np. β-sitosterol) oraz minerały – żelazo, magnez, cynk, wapń. Znajdziemy w nich również fitoestrogeny i silne antyoksydanty.
Dzięki takiemu składowi:
- wspierają układ krążenia i pracę serca,
- działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie,
- wzmacniają odporność,
- wspierają pracę wątroby, nerek i układu pokarmowego,
- pomagają poprawiać procesy trawienia i perystaltykę jelit
- mogą łagodzić objawy zespołu policystycznych jajników i przerostu prostaty,
- sprzyjają kobietom w czasie miesiączki, łagodzą napięcia
- pozytywnie wpływają na skórę, pomagając w walce z trądzikiem, łuszczycą czy egzemą
- sprawdzą się też przy długotrwałym zmęczeniu, potrzebie wsparcia witalności organizmu czy intensywnym wysiłku fizycznym i umysłowym
Nasiona pokrzywy można:
- dodawać do potraw – jako posypkę do sałatek, zup, jogurtów czy smoothie ale też jako dodatek do wypieku własnego pieczywa,
- spożywać zmielone – np. z olejem lnianym lub oliwą,
- stosować zewnętrznie – jako naturalny peeling lub dodatek do kremu,
- zaparzać jak herbatę
- przygotować olej lub nalewkę – do pielęgnacji lub celów zdrowotnych.
Nasiona pokrzywy są łatwo dostępne i łatwe do rozpoznania. Zbiera się je późnym latem lub jesienią, wybierając rośliny rosnące z dala od dróg, zakładów przemysłowych i pól na których stosowano opryski chemiczne. Ścięte kwiatostany z nasionami należy rozłożyć na lnianej lub bawełnianej ściereczce w przewiewnym miejscu, z dala od słońca. Po dokładnym wysuszeniu oddziela się nasiona od łodyżek i przechowuje w suchym, zamkniętym słoiku.
Uwaga: ponieważ zbierając nasiona mamy też kontakt z liśćmi i łodygą, które pokryte są drobniutkimi włoskami i w kontakcie ze skórą wydzielają m.in.: drażniący kwas mrówkowy, wywołując jej oparzenia, lepiej pozyskiwać materiał zielarski w rękawiczkach.
Aby nasiona zachowały świeżość i właściwości, przechowuj je w szczelnie zamkniętym słoiku, w suchym, chłodnym miejscu, z dala od światła.
Nasion pokrzywy nie powinny stosować osoby:
- w ciąży i karmiące,
- uczulone na pokrzywę,
- chore na nowotwory,
- przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe, moczopędne czy lit.
W przypadku chorób przewlekłych zawsze warto skonsultować się z lekarzem.
Literatura: Jakubczyk K., Janda K., Szkyrpan S., Gutowska I., Wolska J., „Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L.) – charakterytyka botaniczna, biochemiczna i właściwości prozdrowotne”, Pomeranian Journal of Life Sciences, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecienie, Szczecin 2015, Zofia Schwarz, Janina Szober „ Rośliny towarzyszące człowiekowi”.
Renata Bech
Fot. Archiwum własne autorki
