Wraz z nadejściem wiosny i wzrostem temperatur, kleszcze stają się aktywne już przy kilku stopniach powyżej zera. Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych ostrzegają, że to także moment wzrostu ryzyka zachorowania na Kleszczowe Zapalenie Mózgu.
KZM w pierwszej fazie przypomina zwykłą infekcję wirusową, co może uśpić czujność pacjentów, jest jednak jedną z najpoważniejszych wirusowych neuroinfekcji w Polsce. Wiele osób bagatelizuje pierwsze objawy, kojarząc je z wiosennym osłabieniem lub sezonową grypą.
W Ogólnopolskim Dniu Świadomości Kleszczowego Zapalenia Mózgu warto przypomnieć, jak istotną rolę odgrywa profilaktyka. Obecnie jedyną skuteczną formą ochrony przed KZM są szczepienia, a terapia ogranicza się głównie do łagodzenia objawów i zapobiegania powikłaniom. Jak odróżnić KZM od infekcji? Wirus ten trafia do organizmu po ukłuciu przez zakażonego kleszcza. Po okresie inkubacji – od 7 do 14 dni, pacjenci skarżą się na gorączkę, bóle mięśni, głowy, nudności, ogólne wyczerpanie. W przeciwieństwie do chorób infekcyjnych wirus kleszczowego zapalenia mózgu zazwyczaj nie atakuje dróg oddechowych.
Największą pułapką kleszczowego zapalenia mózgu jest jego podstępny początek i dwufazowy przebieg. Objawy pierwszej fazy przypominają grypę czy inne infekcje. Jeśli po kilku dniach samopoczucie się poprawia, pacjent uznaje, że infekcja minęła. – Niestety, u części chorych po krótkim okresie może nastąpić druga faza, a wirus atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Prowadzi to do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu, co może skutkować trwałymi powikłaniami neurologicznymi, a nawet inwalidztwem – tłumaczy prof. dr hab. med. n. med. Ernest Kuchar, Kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
W przeciwieństwie do boreliozy, której przyczyną są również kleszcze, KZM jest chorobą wirusową, a leczenie w szpitalu ogranicza się jedynie do łagodzenia objawów. W tej sytuacji ważną rolę odgrywają szczepienia ochronne, uznawane przez ekspertów za najskuteczniejszą i najbezpieczniejszą metodę ochrony. Ostatnio dostęp do profilaktyki stał się łatwiejszy, coraz więcej aptek oferuje możliwość zaszczepienia się przeciwko KZM bezpośrednio na miejscu. Dorośli pacjenci mogą zaszczepić się w aptece po krótkiej konsultacji, co oszczędza czas i zwiększa dostępność do ochrony. W aptece podanie szczepionki jest bezpłatne, pacjent ponosi jedynie koszt samego preparatu.
30 marca obchodzono Ogólnopolski Dzień Świadomości KZM. W tym dniu eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych przypominali, że kleszcze nie występują wyłącznie w gęstych lasach. Coraz częściej spotykamy je także w miejskich parkach, na skwerach czy w przydomowych ogródkach. Warto więc zainwestować w spokojny i bezpieczny wypoczynek na świeżym powietrzu dla całej rodziny – od najmłodszych po seniorów. Zaleca się noszenie jasnej, ochronnej odzieży oraz nawyk dokładnego oglądania ciała po wszelkich aktywnościach na świeżym powietrzu.
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych jest inicjatywą społeczną niezależnych ekspertów medycznych. Program od ponad 13 lat prowadzi w Polsce działania edukacyjne oraz wspiera podniesienie poziomów wyszczepialności, zarówno wśród pacjentów z grup ryzyka, jak też w całym społeczeństwie. Założeniem OPZCI jest to, aby wszyscy, bez względu na wiek, mogli w pełni korzystać z dobrodziejstwa szczepień, co przełoży się na lepszy stan zdrowia i kondycję społeczeństwa.
Organizatorem Społecznej Kampanii Informacyjnej powstałej w ramach Programu jest Fundacja Nadzieja dla Zdrowia. Działania te kierowane są do środowiska medycznego, opinii publicznej, samorządów oraz do pracodawców. Przedsięwzięcie spotkało się z aprobatą najważniejszych instytucji działających na rzecz poprawy zdrowia publicznego.
Jolanta Wiatr
Fot. Pixabay
