Instytucje publiczne, organizacje społeczne, przedsiębiorcy oraz osoby indywidualne mogą skorzystać z różnych form wsparcia na wdrażanie dostępności. Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) oferuje granty, szkolenia, doradztwo oraz pożyczki, które pomagają tworzyć przestrzeń i usługi bardziej przyjazne dla osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz wszystkich użytkowników.
Dostępne instrumenty obejmują m.in. wdrażanie standardów dostępności, rozwój kompetencji w zakresie projektowania uniwersalnego, wsparcie dla innowacji społecznych oraz finansowanie inwestycji poprawiających dostępność architektoniczną, cyfrową i komunikacyjną.
Wsparcie dla organizacji pozarządowych
Organizacje pozarządowe mogą korzystać z programów wzmacniających ich potencjał w obszarze dostępności i włączenia społecznego. Oferowane są przede wszystkim szkolenia i doradztwo, które pomagają rozwijać kompetencje zespołów, analizować procesy działania oraz wprowadzać usprawnienia w pracy organizacji.
Wsparcie dla NGO będzie realizowane przez wybrane podmioty – około 25 organizacji, które rozpoczną działania wspierające sektor społeczny od marca 2026 roku.
Ciekawą możliwością są również granty w ramach Inkubatora Innowacji Społecznych „Wielkich Jutra – Dostępność+”. Program pozwala rozwijać i testować innowacyjne rozwiązania zwiększające dostępność usług i przestrzeni publicznej dla osób z niepełnosprawnościami i seniorów. Granty mogą wynosić do 100 tys. zł, a nabory planowane są w 2026 i 2027 roku.
Programy dla samorządów
Jednostki samorządu terytorialnego również mogą ubiegać się o wsparcie na działania związane z dostępnością. Jednym z przykładów jest projekt „Dostępny Samorząd 2.0”, w ramach którego samorządy mogą otrzymać granty na:
- wdrażanie standardów dostępności,
- przygotowanie lokalnych strategii dostępności,
- szkolenia i doradztwo dla urzędników,
- aktualizację procedur i planów działania.
Granty mogą wynosić około 300 tys. zł, a planowane nabory przewidziano na maj i czerwiec 2026 roku.
Samorządy mogą również wdrażać innowacje w usługach społecznych – w tym rozwiązania poprawiające dostępność – korzystając z grantów do 300 tys. zł na wdrożenie wybranych innowacji społecznych.
Wsparcie dla sektora zdrowia i edukacji
Fundusze przewidują także działania skierowane do placówek medycznych oraz systemu edukacji.
Placówki ambulatoryjnej opieki specjalistycznej mogą ubiegać się o granty w wysokości od 100 do 900 tys. zł na poprawę dostępności architektonicznej, cyfrowej oraz informacyjno-komunikacyjnej. Nabór planowany jest na kwiecień 2026 roku.
Z kolei w obszarze edukacji przewidziano szkolenia dla kadry pedagogicznej w zakresie pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych. Program zakłada przeszkolenie około 15 tysięcy pracowników oświaty.
Dodatkowo planowane są projekty pilotażowe, np. testowanie rozwiązań przygotowujących uczniów ze szczególnymi potrzebami do wizyt stomatologicznych w szkołach specjalnych.
Wsparcie dla przedsiębiorców
Przedsiębiorcy również mogą korzystać z narzędzi finansowych i szkoleniowych wspierających wdrażanie dostępności.
Jednym z instrumentów są pożyczki na dostępność, które mogą sięgać nawet 1 mln zł. Środki można przeznaczyć na dostosowanie siedziby firmy, produktów, usług lub sposobu prowadzenia działalności do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami. Oprocentowanie rozpoczyna się od 0,15% w skali roku, a część pożyczki może zostać umorzona.
Dostępne są również szkolenia dla pracowników przedsiębiorstw z zakresu dostępności i projektowania uniwersalnego, a także doradztwo dotyczące wdrażania przepisów Europejskiego Aktu o Dostępności (EAA).
Centra Wiedzy o Dostępności
Wsparcie merytoryczne oferują także Centra Wiedzy o Dostępności, działające przy 13 uczelniach w Polsce, m.in. Politechnice Warszawskiej, Politechnice Wrocławskiej czy Akademii Górniczo-Hutniczej. Centra prowadzą konsultacje i doradztwo w różnych obszarach dostępności.
Szkolenia i wsparcie dla osób indywidualnych
Program przewiduje także działania skierowane do osób chcących rozwijać kompetencje związane z dostępnością.
Możliwe jest m.in. uczestnictwo w szkoleniach przygotowujących do uzyskania kwalifikacji w zakresie dostępności cyfrowej. Uczestnicy otrzymują wsparcie dydaktyczne, zakwaterowanie, wyżywienie oraz zwrot kosztów podróży.
Dostępna jest także pożyczka na kształcenie do 75 tys. zł, którą można przeznaczyć na kursy zawodowe, szkolenia komputerowe czy studia podyplomowe. Część kapitału może zostać umorzona po ukończeniu szkolenia.
Dostępność jako inwestycja w przyszłość
Wdrażanie dostępności to nie tylko realizacja obowiązków prawnych, ale przede wszystkim inwestycja w bardziej otwarte i przyjazne społeczeństwo. Dzięki środkom z Funduszy Europejskich możliwe jest rozwijanie innowacyjnych rozwiązań, podnoszenie kompetencji oraz likwidowanie barier, które utrudniają codzienne funkcjonowanie wielu osobom.
Opracowano na podstawie prezentacji przedstawicieli MFiPR z ostatniego spotkania sygnatariuszy Partnerstwa na rzecz dostępności, które odbyło się 2 marca 2026 roku.
