W dniach 17–24 kwietnia obchodzimy ogólnopolski Tydzień dla Serca, którego celem jest promowanie profilaktyki chorób układu krążenia oraz zwiększanie świadomości na temat zdrowego stylu życia. To doskonała okazja, by przypomnieć sobie, jak ważną rolę odgrywa serce i jak codzienne nawyki wpływają na jego kondycję.
Serce jest głównym narządem układu krwionośnego. Jego zadaniem jest pompowanie i dostarczanie natlenowanej krwi do każdej, nawet najodleglejszej komórki organizmu. To narząd wyjątkowo pracowity – w ciągu jednej doby wykonuje ponad 100 tysięcy skurczów, przepompowując około 7500 litrów krwi. Krew krąży przez sieć naczyń krwionośnych o łącznej długości około 160 tysięcy kilometrów.
Postęp cywilizacyjny przyniósł wiele udogodnień, ale również negatywnie wpłynął na nasze zdrowie. Siedzący tryb życia, brak ruchu, dieta bogata w cukier i tłuszcze nasycone oraz przewlekły stres znacząco zwiększają ryzyko chorób układu krążenia.
Choroby sercowo-naczyniowe nadal pozostają najczęstszą przyczyną zgonów zarówno w Polsce, jak i na świecie. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2023 roku odpowiadały za ponad 40% wszystkich zgonów w Polsce. Szczególnie niebezpieczne jest to, że rozwijają się często bezobjawowo przez wiele lat, prowadząc do zawałów serca, udarów mózgu czy nadciśnienia tętniczego.
Na zdrowie serca negatywnie wpływają przede wszystkim:
- palenie tytoniu,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- nadwaga i otyłość,
- nadciśnienie tętnicze,
- dieta wysokotłuszczowa i wysokowęglowodanowa,
- siedzący tryb życia,
- przewlekły stres.
Znaczenie mają również czynniki niezależne od nas, takie jak:
- uwarunkowania genetyczne,
- wiek,
- płeć.
W trosce o zdrowie serca warto wprowadzić zmiany w codziennym stylu życia. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) zaleca:
- ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych do mniej niż 10% dziennego zapotrzebowania energetycznego,
- maksymalne ograniczenie tłuszczów trans,
- spożywanie mniej niż 5 g soli dziennie,
- codzienne spożywanie minimum 200 g warzyw,
- codzienne spożywanie minimum 200 g owoców,
- jedzenie ryb co najmniej 2 razy w tygodniu, w tym raz tłustych ryb morskich,
- ograniczenie alkoholu do 20 g dziennie u mężczyzn i 10 g u kobiet.
Renata Bech
Ilustracja poglądowa AI
