15 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Trzeźwości – inicjatywa promowana przez Światowa Organizacja Zdrowia, której celem jest zwrócenie uwagi na skalę problemu, jakim jest spożywanie alkoholu oraz jego wpływ na zdrowie i życie społeczne. Tego dnia zachęca się, aby choć na chwilę zatrzymać się i zastanowić nad własnymi nawykami oraz – symbolicznie – powstrzymać się od picia alkoholu.
Według WHO alkohol zajmuje trzecie miejsce wśród czynników ryzyka dla zdrowia populacji, ustępując jedynie paleniu tytoniu i nadciśnieniu tętniczemu. Co istotne, jego spożywanie wiąże się z ponad 60 różnymi chorobami i urazami. Alkohol oraz jego metabolit – aldehyd octowy – działają toksycznie na organizm. Oddziałują niemal na wszystkie narządy i układy, zaburzając ich funkcjonowanie. W szczególności prowadzą do:
- chorób wątroby
- chorób trzustki
- schorzeń układu krążenia
- zaburzeń neurologicznych
Dodatkowo wpływają na gospodarkę hormonalną, odporność oraz zdolność organizmu do przyswajania składników odżywczych.
Alkohol działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy. Początkowo może wywoływać złudne efekty, takie jak:
- poprawa nastroju i euforia
- większa otwartość i towarzyskość
- obniżenie zahamowań
Jednak w rzeczywistości jest to efekt hamującego działania na mózg. Wraz ze wzrostem dawki pojawiają się:
- zaburzenia koordynacji
- pogorszenie oceny sytuacji
- senność
- utrata świadomości, a nawet śpiączka
Długotrwałe picie prowadzi do trwałych zmian w mózgu i poważnych problemów zdrowotnych.
Nadużywanie alkoholu niesie ze sobą nie tylko konsekwencje zdrowotne, ale również społeczne:
- pogorszenie relacji rodzinnych i zawodowych
- konflikty z prawem
- zwiększone ryzyko wypadków
- podejmowanie ryzykownych zachowań
Wśród młodzieży skutki mogą być szczególnie poważne – od problemów w nauce po trudności w relacjach społecznych.
Dane pokazują, że alkohol jest powszechnie obecny w życiu społecznym:
- 84% dorosłych Polaków pije alkohol (ok. 25,9 mln osób)
- co trzeci sięga po niego co najmniej raz w tygodniu
- średnie spożycie w 2024 roku wyniosło 8,8 litra czystego alkoholu na osobę
Szacuje się, że:
- ok. 900 tys. osób jest uzależnionych,
- ponad 2 mln pije w sposób ryzykowny lub szkodliwy.
Choć część osób spożywa alkohol bez widocznych konsekwencji, eksperci podkreślają, że każda ilość alkoholu niesie ryzyko zdrowotne.
Dlaczego warto nie pić?
Rezygnacja z alkoholu – nawet okazjonalna – przynosi wiele korzyści:
- poprawa zdrowia fizycznego i psychicznego
- lepsza jakość snu
- większa koncentracja i wydajność
- mniejsze ryzyko chorób przewlekłych
- poprawa relacji z innymi
Źródło : https://kcpu.gov.pl/
Renata Bech
Ilustracja poglądowa AI
