W rocznicę poinformowania świata o wyizolowaniu prątka gruźlicy przez Roberta Kocha, 24 marca obchodzony jest Światowy Dzień Gruźlicy.
Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jedną z 10 najczęstszych przyczyn zgonów na świecie jest gruźlica, która jest chorobą zakaźną wywołaną przez prątki gruźlicy, atakującą przede wszystkim drogi oddechowe. Objawia się najczęściej przewlekłym kaszlem, utratą apetytu i masy ciała, nocnymi potami oraz podwyższoną temperaturą ciała lub gorączką. Bakteria prątek gruźlicy została wykryta w 1882 roku przez niemieckiego lekarza Roberta Kocha. Najczęściej choroba przenosi się drogą kropelkową. Kaszląc, odkrztuszając, kichając wydalamy z siebie kropelki wydzieliny dolnych dróg oddechowych (plwociny), a bakterie dostają się do organizmu poprzez ich wdychanie lub połknięcie. Plwocina osób chorych zawiera prątki gruźlicy, tzw. prątki Kocha. W takiej postaci choroba jest zaraźliwa dla innych.
Najczęstszym źródłem zakażenia drogą powietrzną jest chory na gruźlicę. Jeden nie leczony prątkujący może w ciągu roku zarazić średnio od 10. do 15. osób. Dlatego niezwykle istotne są działania profilaktyczne, aby przeciwdziałać chorobie społecznej. Wykazano, że schorzenie jest ściśle związane z warunkami życia (odżywianie, mieszkanie), pracy oraz wypoczynku, ponieważ przyczyną rozwoju choroby jest osłabienie układu odpornościowego. W celu pełnego uchronienia się przed zarażeniem gruźlicą powinno się przeprowadzić leczenie wszystkich chorych. Bardzo pomocne jest zastosowanie szczepionki przeciwgruźliczej. Państwo dysponuje programami profilaktyki gruźlicy skierowanymi do osób dorosłych. Badania powinny wykonać szczególnie osoby, które miały bezpośredni kontakt z chorymi lub te, u których stwierdzona została przynajmniej jedna z okoliczności, prowadzących do rozwoju choroby: bezrobocie, niepełnosprawność, obciążenie długotrwałą chorobą, obciążenie problemem alkoholowym i/lub narkomanią, bezdomność.
Bardzo trudno doprowadzić do sytuacji, że wszyscy będą uchronieni przed zarażeniem gruźlicą, jednak pomocne jest stosowanie szczepionki przeciwgruźliczej BCG.
Celem święta jest rozwijanie świadomości społeczeństwa dotyczącej gruźlicy i sposobów zapobiegania zachorowaniu na tę chorobę. WHO dąży do zmniejszenia wskaźnika rozpowszechniania choroby i ilości zgonów.
Coroczne obchody odbywają się pod danym hasłem, m. in.:
– Działania na rzecz życia – W kierunku świata wolnego od gruźlicy
– Mogę przestać chorować na gruźlicę
– Na drodze do zwalczenia gruźlicy
– Precz z gruźlicą w naszym pokoleniu
– Zjednoczmy się, by zwalczyć gruźlicę
– Chroń dziecko przed gruźlicą.
W większości przypadków choroba wykrywana jest przypadkowo, gdy chory skarży się na kaszel i bóle w klatce piersiowej. Najczęściej na gruźlicę chorują dzieci, osoby w podeszłym wieku, palacze i osoby, które żyją w ciągłym stresie. Pomimo że istnieje lek przeciwko gruźlicy, to corocznie umiera na nią około 1000 osób. Dlatego odpowiednia wiedza dotycząca choroby, zwłaszcza jej objawów, przyczynia się do wczesnego wykrycia gruźlicy i zwiększenia szansy na odzyskanie zdrowia. Pamiętajmy więc , że gruźlica, bez odpowiedniego leczenia jest chorobą śmiertelną, która wciąż przyczynia się do wielu zgonów, nie tylko wśród ubogich osób.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixabay
