Roślina zwana JEMIOŁĄ przez starożytnych była traktowana jako symbol wieczności, gdyż owocuje zimą, gdy wszysto dookoła zastyga w zimowym bezruchu. Jej owoce pojawiające się zimą uznano za boskie nasienie.Dlatego były one podawane bezpłodnym kobietom. Zawieszano jemiołę pod strzechą i stawiano pod nią panny młode, aby cudowna boska roślina obdarowała je swą płodością.
W starych zapisach historycznychznależć można informacje, że napary z jagody jemioły podawano również niepłodnym zwierzętom. Zaś miotłami zrobionymi z jemioły uderzano w głowy krów, które dawały mało mleka wierząc, że dzięki temu staną się bardzo mleczne.
Pliniusz pisał, że celtyccy druidzi nie czcili niczego bardziej od jemioły i dęby, na którym rosła. Kult ten był wówczas bardzo mocno powiązany z celebracją odradzającego się słonca, a przypadał na czas przesilenia zimowego. Wierzono również, że jemioła chroni przed złymi duchami i chroni domostwo przed urokami oraz złymi zdarzeniami. A ze względu na to, że występowała wysoko, na koronach drzew uznano ją za roślinę, która “spadła z nieba”. I tak jemioła stała się symbolem połączenia świata ziemskiego z niebiosami. Z kolei Chrześcijanie uznali jemiołę za drugie rajskie drzewo życia. Jej gałązki wkładali pod poduszkę dziecka, aby dobrze spało i nie miało nocnych koszmarów. Zaś gałązki jemioły wrzucone do kąpilei dla dziecka miały wzmacniać siły witalne malucha.
Jemioła występuje licznie na całym świecie, ale jej największe skupiska znajdują się w Azji, Afryce i Australii. Obejmuje około 150 gatunków. W Polsce występuje jeden gatunek. To JEMIOŁA POSPOLITA, dawniej nazywana homelą, zimorostem albo kołtunem. Dziś jemioła dla większości bardziej kojarzy się ze świętami Bożego Narodzenia. Zawieszana jest nad drzwiami czy nad stołem, bądź w przejściu między pokojami, aby przyniosła pomyślność i obfitość.
Dawniej uznana za tajemniczą i magiczną, dziś nazywana jest półpasożytem drzew, na których żyje.
Jemioła nie dosięga ziemi, czyli sama nie może z niej pobierać wody i soli mineralnych. Dlatego za pomocą ssawek wrastających poprzez korę aż do drewna drzewa odżywia się zbierając wodę i sole danemu drzewu. Jednak resztę potrzebnych substancji potrzebnych do życia zaspokaja sobie sama. Dlatego też nazywana jest półpasożytem. To roślina wiecznie zielona, mimo zimy nie tracąca swojego koloru. Jej liście zawierają chlorofil, roślina prowadzi aktywną fotosyntezę. Najczęściej jest spotykana na topolach, ale lubi też brzozy, lipy i jabłonie, które rosną w nasłonecznionych miejscach. Jest szkodliwa dla drzew, na których rośnie, ale tylko wtedy, gdy gleba wokół drzewa jest zbyt mocno przesuszona. Wówczas jemioła zabierając dodatkowo drzewu wodę przyśpiesza jego usychanie. Jednak musi być jej dużo na jednym drzewie.
Jagodowe kulki – owoce jemioły uwielbiają jemiołuszki i dzięki nim roślina się rozprzestrzenia. Ptaki zjadają owoce i potem wydalają niestrawione nasiona, rozsiewając je po drzewach. Odchody jemiołuszek są lepkie, ponieważ miąższ jagód jemioły jest bardzo kleisty. Dzięki temu odchody łatwo przyklejają się do gałęzi drzew.
Zanim przejdziemy do właściwości jemioły, trzeba zaznaczyć, że roślina ta jest silnie trująca, a jej niewłaściwe stosowanie może poważnie zaszkodzić, np.przedawkowanie może spowodować bardzo silne wymioty szybko prowadzące do odwodnienia organizmu.
A jakie są właściwości lecznicze jemioły? Rozszerza naczynia krwionośne, zwiększa ich elastyczność i obniża ciśnienie tętnicze krwi. Wskazana jest także u kobiet w okresie przekwitania, gdyż działa łagodząco na objawy menopauzy, które potrafią być bardzo dokuczliwe.
Jemioła pomaga przy kolkach brzusznych, problemach z nerkami, wątrobą i pęcherzem moczowym. Najczęściej stosowana jest w formie herbatki ziela jemioły. Ma także działanie moczopędne i uspokajające. Często jest jednym ze składników ziołowych herbatek mieszanych. Jemioła świetnie sprawdzi się w formie ekstraktu roślinnego, który stosuje się jako krople. Jako, że jest silną rośliną trującą trzeba stosować się ściśle do zaleceń producenta danego preparatu I oczywiście przeciwwskazana kobietom w ciąży, karmiącym oraz dzieciom.
Jemioła może też służyć zewnętrznie, np. kąpiele oczyszczająca skórę z jemiołą. W tym celu stosujemy 4 łyżki suszonego ziela na 2 litry wrzątku. Grzejemy pod przykryciem, ale nie gotujemy. Dolewamy do wanny i taka kąpiel nie powinna trwać dłużej niż 15 minut., a stosujemy 2 razy w tygodniu przez dwa miesiące. Preparaty z jemiołą stosuje się także przy takich chorobach, jak epilepsja, bezpłodność oraz w osteoporozie.
Kiedy zbieramy jemiołę? Od grudnia do marca, ale najlepiej pod koniec lutego i na początku marca ze ścietych drzew, bo jemioła rośnie wysoko. Ze ściętego krzewy jemioły usuwamy grube zdrewniałe łodygi oraz owoce. Ziele schnie bardzo powoli, więc dobrze suszyć w zaciemnionym i przewiewnym miejscu.
Do naparu z suszonych liści potrzebujemy 1-2 łyżki suszonego ziela, które w filiżance zalewamy gorącą wodą. Zaparzamy pod przykryciem 5-10 minut, przecedzamy iopcjonalnie możemy posłodzić miodem. Napar możemy pić na ciepło lub schłodzony.
Pamiętajmy aby zachować ostrożność! A przy ciężkich dolegliwościach, przewlekłych chorobach skonsultować się z lekarzem. Zaś naparu dziennie pić tylko 1 filiżankę przez krótki okres czasu. Wszak człowiek nie jest jemiołuszką, która może wcinać sobie jemiołę bez jakichkolwiek konsekwencji.
Małgorzata Mazurek, bajkopisarka FLORA
Fot. Pixbay
