Od pewnego czasu kwiecień uznawany jest za czas, w którym w sposób szczególny szerzy się wiedzę na temat autyzmu. 2 kwietnia przypadał Światowy Dzień Świadomości Autyzmu, który ustanowiony został w roku 2007 przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) aby poprawić jakość życia osób w spektrum autyzmu, tak by mogły cieszyć się pełnią życia i by czuły się ważną częścią społeczeństwa.
Autyzm jest zaburzeniem rozwoju i charakteryzuje się występowaniem zaburzeń w trzech sferach funkcjonowania człowieka: komunikacji, zachowaniu i interakcji społecznych.
Współcześnie coraz częściej do opisania autyzmu używamy słów takich jak neuroróżnorodność lub nauroatypowość. To podkreśla, że spektrum autyzmu oznacza odmienność układu nerwowego, z której wynikają trudności, ale również mocne strony. Osoby z autyzmem mają trudność w rozumieniu zachowania innych ludzi, często trudno jest im zrozumieć jak inne osoby się czują i co mają na myśli. Wyzwaniem jest dla nich nawiązywanie przyjaźni i dogadywanie się z ludźmi w codziennych sytuacjach. Osoby w spektrum autyzmu mogą mieć trudności w rozumieniu gestów i odczytywaniu mimiki twarzy.
Do objawów autyzmu w zakresie interakcji społecznych należą m. in.: mniej typowe sposoby okazywania ludziom zainteresowania lub brak świadomości ich obecności, unikanie kontaktu wzrokowego, trudności w inicjowaniu kontaktu, angażowaniu się w aktywności w grupie, zdobywaniu przyjaciół, brak wchodzenia w role i udawania w zabawie, brak naśladowania, trudności w rozumieniu uczuć lub mówieniu o uczuciach oraz brak dzielenia się osiągnięciami lub zainteresowaniami.
Natomiast do objawów autyzmu w zakresie komunikacji należą m. in.: mimika twarzy jest niedostosowana do wypowiedzi, trudności z odczytywaniem mimiki twarzy, tonu głosu, gestów rozmówcy, nietypowy ton głosu, powtarzanie słów lub zdań tzw. Echolalia, trudność w komunikowaniu potrzeb lub pragnień oraz branie wypowiedzi zbyt dosłownie.
Liczne publikacje podają również, że Kolejnym z objawów autyzmu jest także nietypowe odbieranie świata za pomocą zmysłów. Osoby w spektrum autyzmu mogą odczuwać zwykłe bodźce jako mało intensywne (np. nie czuje uścisku dłoni) albo zbyt intensywne (np. uścisk dłoni czuje tak silnie jak poparzenie). Problemy z nadwrażliwymi zmysłami albo zbyt małym odczuwaniem przez zmysły mogą być bardzo dotkliwe. Część dorosłych osób z autyzmem mówi np. o tym, że kiedy patrzą drugiej osobie w oczy, to jest to dla nich przykre doświadczenie dyskomfortu lub nawet bólu. Niektórzy przebywając np. w tłocznym pomieszczeniu pełnym głośnych dźwięków opisują uczucie paniki i przeładowania bodźcami.
Według obecnej wiedzy nie mówi się już o typach autyzmu takich jak: autyzm dziecięcy, autyzm atypowy i Zespół Aspergera. Te diagnozy są jeszcze używane przez niektórych specjalistów (i nie jest to błędem, bo w Polsce jesteśmy w trakcie wprowadzania nowej klasyfikacji diagnoz), ale już niedługo wszędzie zastąpi je tylko jedna diagnoza – zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Obecnie dostęp do wiedzy mamy o wiele większy niż było to jeszcze kilka lat temu. Jednak należy pamiętać, że sama świadomość to dopiero początek. Ważne jest to, co robimy z tą wiedzą w codziennych sytuacjach. Aby poprawnie zrozumieć autyzm należy go zaakceptować.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Pixbay
