Postanowiłem sprawdzić w „realu” jak wygląda poprawa dostępności w powiecie cieszyńskim będąc sam osobą z niepełnosprawnością. Po miejscowości turystycznej Wiśle, którą podsumowałem na naszych łamach 27 marca, teraz padło na Skoczów – moją rodzinną miejscowość – informuje dziennikarz Andrzej Koenig.
Najpierw kilka zdań o braku dostępności z perspektywy osoby ociemniałej. Zaczynając od dworca autobusowego, który został całkowicie zmodernizowany kilka lat temu jest od początku niedostępny dla osób z dysfunkcjami. Brak informacji głosowej, informacji świetlnej, oznaczeń w brajlu, ścieżek naprowadzających do poszczególnych stanowisk, wysoki krawężnik oddzielający chodnik od wejścia na stanowiska. Drugi problem związany z dostępnością to przejścia dla pieszych. Dokładnie mówiąc – oznaczenia oddzielające styk chodnika z jezdnią (przejście dla pieszych) czyli popularne „jeżyki”. Z moich informacji na terenie miasta tylko są trzy ulice, które posiadają przed wejściami na drogę zamontowane „jeżyki”. Dodatkowo przejścia dla pieszych są słabo oświetlone. Jednak pojawiło się światełko w tym temacie. Naczelnik Miejskiego Zarządu Dróg w rozmowie poinformował, że Gmina złożyła dokumentację w celu otrzymania wsparcia finansowego ze środków wojewódzkich dostosowania przejść dla pieszych w „jeżyki”, lepszego i trwalszego oznakowania samych przejść i właściwego ich doświetlenia. Dodatkowo otrzymałem informację, że każdorazowo remont chodników na terenie Gminy będzie prowadzony zgodnie z warunkami technicznymi, które mają zapewniać dostępność architektoniczną.
Idąc za ciosem – po dworcu autobusowym kilka słów o skoczowskim dworcu kolejowym, który po kapitalnym remoncie peronów i torowiska jest w pełni dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Jednak zaznaczyć należy, że mówię o peronach i torowisku. Sam budynek stoi zamknięty, zakratowany od kilku lat, a całe otoczenie wraz z dojściem do niego wymaga remontu bo warunki są fatalne.
Teraz o kilku budynkach użyteczności publicznej. Budynek pocztowy z pochylnią dla wózkowiczów, brak oznaczeń dotykowych oraz windy. Budynek Miejskiego Centrum Kultury „Integrator” oraz biblioteki publicznej z pochylnią, windą, oznaczeniami dotykowymi w brajlu, tyflomapą dla osób z dysfunkcjami wzroku oraz toaletą dla osób z niepełnosprawnościami. Tak samo wygląda sytuacja w budynku skoczowskiego kina „Teatr Elektryczny”, który wchodzi również w skład MCK „Integrator”.
Na skoczowskim Rynku urzędują włodarze miasta w dwóch praktycznie sąsiadujących budynkach – Ratusz to Rynek 1, a Centrum Edukacji Ekologicznej to Rynek 3. Tutaj włodarze miasta wraz z pracownikami w ostatnim czasie mocno pracowali nad poprawą dostępności tych dwóch budynków dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Oba budynki posiadają dwa odrębne wejścia: od strony Rynku wchodzimy po kilku schodach, natomiast od „tyłu” budynków znajdują się wejścia dla osób z niepełnosprawnością ruchową bez barier architektonicznych.
Budynek przy ul. Rynek 3 jest wyposażony w windę osobową dostosowaną m.in. dla niewidomych. Po wejściu do budynku Ratusza, w przedsionku znajduje się podświetlona tablica, informująca o pomieszczeniach znajdujących się w obiekcie. Po wejściu do obu budynków znajdują się mapy tyflograficzne, które przeznaczone są głównie dla osób niewidomych, ociemniałych oraz słabo widzących. Wewnątrz budynków przy wejściu do pomieszczeń ogólnodostępnych (biura, toalety) po prawej ich stronie zamontowane są tabliczki informacyjne w czarnym druku oraz w brajlu. W obu budynkach zostały zamontowane tablice informacyjne z powiększoną czcionką, a pod tymi tablicami w budynku Rynek 1, jest dodatkowo ta sama informacja przygotowana w brajlu.
W Biurze Podawczym Urzędu dostępna jest lupa elektroniczna do czytania dla osób słabowidzących oraz tzw. wideotłumacz, umożliwiający natychmiastowe połączenie się zdalnie z tłumaczem polskiego języka migowego. Dla osób z dysfunkcją słuchu oba budynki posiadają mobilną pętlę indukcyjną, która jest dedykowana użytkownikom aparatów słuchowych oraz implantów i jest jednym ze sposobów wspomagania słuchu.
Na terenie Gminy znajdują się także dwa szlaki spacerowe: im. Św. Jana Sarkandra ze Skoczowa oraz im. Gustawa Morcinka. Osoby z niepełnosprawnościami niestety nie mają możliwości przejścia ich bez pomocy osoby drugiej.
Hasło dostępność od kilku lat przewija się w mediach bardzo często. Wraz z końcem 2025 roku zakończył się program „Dostępność Plus”. Głównymi celami programu było to: zapewnić osobom o szczególnych potrzebach swobodny dostęp do dóbr, usług oraz możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym; dostosować przestrzeń publiczną do potrzeb wszystkich obywateli; wzmocnić 8 obszarów: architekturę, transport, edukację, służbę zdrowia, cyfryzację, usługi, konkurencyjność i koordynację. To dzięki niemu powstał szereg inicjatyw, w tym m.in. „Fundusz Dostępności”.
Zgodnie z ustawą o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) może nadal inicjować i realizować programy rządowe mające na celu wsparcie działań na rzecz dostępności. Przedstawiciele ministerstwa informują ponadto, że mimo ustawowego upływu okresu programu, nadal–realizowane będą działania wynikające m.in. z: ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, ustawy o zapewnianiu dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze oraz innych krajowych programów i projektów, które mają elementy dostępności w swoich działaniach.
Andrzej Koenig, ociemniały
Fot. Urząd Miasta w Skoczowie
